|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı vergi dairesi başkanlıklarının elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri için ödenen depozito ve güvence bedellerini hatalı bir şekilde muhasebeleştirdiğini ortaya koymuştur. Bu bedellerin, bir yıl içinde geri alınması beklenmediği halde dönen varlıklar hesap grubu içerisinde izlendiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek varlıklar dönen varlıklar altında, daha uzun süreli varlıklar ise duran varlıklar altında gösterilmelidir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği de benzer şekilde, bir yıldan kısa süreli depozito ve teminatların dönen varlıklar hesap grubunda, bir yıldan uzun süreli olanların ise duran varlıklar hesap grubunda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde bazı vergi dairelerinin geçmiş yıllarda ödenen bu bedelleri yıllardır dönen varlıklar hesap grubunda tutmaya devam ettiği görülmüştür. Kamu idaresi, bu konuda 2022 yılı için gerekli talimatların verildiğini bildirmiştir. Sonuç olarak, 2018, 2019 ve 2020 yıllarındaki Sayıştay Denetim Raporları da benzer bulgulara yer vermiştir. Bu durum, etkili bir kaynak yönetimi ve bütçe planlaması için idareye ait dönen ve duran varlıkların doğru bir şekilde sınıflandırılmasının önemini vurgulamaktadır. |
BULGU: Verilen Depozito ve Teminatların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bazı vergi dairesi başkanlıkları tarafından elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri için ödenen ve bir yıl içerisinde geri alınması öngörülmeyen depozito ve güvence bedellerinin duran varlıklar yerine dönen varlıklar hesap grubu içerisinde izlendiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin (GYMY) “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde, kamu idarelerinin bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek ya da kullanılarak tüketilecek varlık ve alacaklarının bilançoda dönen varlıklar ana hesap grubu içinde gösterileceği, bir yıl içinde paraya dönüştürülmesi öngörülmeyen ve hizmetlerinden bir faaliyet döneminden daha uzun süre yararlanılacak varlıklar ve vadesi bir yılı aşan alacakların ise bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alacağı ve dönem sonunda, vadeleri bir yılın altında kalan alacakların, bu grupta yer alan hesaplardan dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin (MYMY) 60’ıncı ve 142’nci maddelerinde, bir yıldan daha kısa süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin dönen varlıklar hesap grubunda yer alan 126-Verilen depozito ve teminatlar hesabında, bir yıldan daha uzun süreli verilenlerin ise duran varlıklar hesap grubu altında, 226-Verilen depozito ve teminatlar hesabında izlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Ancak yapılan incelemelerde, bazı vergi dairesi başkanlıklarınca geçmiş yıllarda elektrik, su ve doğalgaz abonelik tesisi sırasında ödenen depozito ve güvence bedellerinin yıllardır dönen varlıklar hesap grubu içerisinde yer alan 126-Verilen depozito ve teminatlar hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda yer verilen konuya ilişkin olarak Vergi Dairesi Başkanlıklarına 2022 yılı için gerekli talimatın verilmiş olduğu ifade edilmiştir.
Bu itibarla, 2018, 2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında da yer verildiği üzere; etkili, ekonomik ve verimli bir kaynak yönetimi ve bütçe planlamasında etkinliğin sağlanması amacıyla ve muhasebenin dönemsellik ilkesi gereği, idareye ait dönen ve duran varlıkların doğru sınıflandırılması gerekmektedir.