|
ÖZET: Verilen depozito ve teminatların vadesine uygun olarak izlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çeken bir bulgu olmuştur. Yapılan incelemelerde, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda bir yıldan uzun vadeli depozito ve teminatların yer aldığı tespit edilmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, her tacirin ticari defterlerini işletmenin finansal durumu hakkında bilgi verecek şekilde tutmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, vadesi bir yıldan kısa olan depozitoların 126 Hesap’ta, bir yıldan uzun olanların ise 226 Hesap’ta izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 126 Hesap’ta toplam 2.347.770,54 TL tutarında depozito ve teminat bulunmasına rağmen, vadesi bir yıldan uzun olanların 226 Hesap’ta takip edilmediği görülmüştür. Şirketin açıklamasında, depozito ve teminatların vadelerinin gözden geçirilerek uygun hesaplara aktarılacağı belirtilmiştir. Ancak, mevzuat hükümleri ve dönemsellik ilkesi gereği, vadesi bir yıldan uzun olan depozitoların 226 Hesap’ta izlenmesi gerektiği önemle ifade edilmektedir. |
BULGU: Verilen Depozito ve Teminatların Vadesine Uygun Hesaplarda İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket mali kayıtlarının incelenmesinde 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında vadesi bir yıldan daha uzun olacak şekilde verilen depozito ve teminatların takip edildiği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Defter tutma yükümlülüğü” başlıklı 64’üncü maddesinde, her tacirin, ticari defterlerini işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutmak ve bu amaçla defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu; böylece işletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesinin bu defterlerden izlenebileceği belirtilmiştir. Ayrıca, Kanun’un defter tutma, envanter, mali tabloların düzenlenmesi, saklama ve ibraz hükümlerinin Vergi Usul Kanunu ile diğer vergi kanunlarının aynı hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği de hüküm altına alınmıştır.
1 Sıra numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Muhasebe Usul ve Esasları” bölümünde yer alan “I Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı maddesinde;
“(■■■)
Dönemsellik Kavramı: Dönemsellik kavramı; işletmenin sürekliliği kavramı uyarınca sınırsız kabul edilen ömrünün, belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasıdır. Gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi, hasılat, gelir ve kârların aynı döneme ait maliyet, gider ve zararlarla karşılaştırılması bu kavramın gereğidir…” denilmektedir.
Aynı Tebliğ’in “V Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” bölümünde yer alan “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bendinde ise hesaplara yapılacak kayıtlara ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, dönemsellik ilkesi gereğince vadesi bir yıldan daha az olacak şekilde verilen depozito ve teminatların 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında, vadesi bir yıldan uzun olacak şekilde verilen depozito ve teminatların 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında, takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Şirketin 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında toplam 2.347.770,54 TL’lik tutarın yer aldığı ancak bu tutarın içerisinde vadesi bir yıldan uzun olan depozito ve teminatların bulunmasına rağmen 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Şirket cevabında, verilen depozito ve teminatların vadelerinin tekrar gözden geçirilip uygun hesaba aktarılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Şirketin, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve dönemsellik ilkesi gereğince, vadesi bir yıldan uzun olan verilen depozito ve teminatlarını 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip etmesi gerekmektedir.