ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Düzce Belediyesi’nin tahsilat işlemlerini yürütmek amacıyla kurduğu veznelerin çoğunda, memur ve diğer kamu görevlileri yerine hizmet alımı yoluyla istihdam edilen personel görev yapmaktadır. Anayasa’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre kamu hizmetleri, memurlar ve diğer istihdam şekilleri aracılığıyla sunulmalıdır.

Yapılan incelemelerde, Düzce Belediyesi’nde 11 vezne bulunduğu ve bu veznelerde toplam 10 kişinin çalıştığı, yalnızca birinin memur olduğu, diğer dokuzunun ise hizmet alımı yoluyla istihdam edildiği tespit edilmiştir. Belediye, veznelerde memur veya diğer kamu görevlilerinin görev alacağını belirtmiş, ancak bu atamalara dair herhangi bir kanıt sunmamıştır. Mevzuat hükümleri dikkate alındığında, belediye veznelerinde memur ve diğer kamu görevlilerinin çalıştırılması zorunludur.

BULGU: Veznedarlık Görevinin Hizmet Alımı Yoluyla İstihdam Edilen Personel Tarafından Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin tahsilat işleri dolayısıyla il merkezinde kurmuş olduğu veznelerinin çoğunda, memur ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülmesi gereken görevlerin hizmet alımı ile istihdam edilen personel tarafından yerine getirildiği görülmüştür.

Anayasa’nın 128’inci maddesinde, Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekte yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği hükme bağlanmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.” denilmektedir.

31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemler ile ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan kamu görevlilerini ve yetkili memurları,

Mutemetlik: Muhasebe biriminin bulunduğu yer dışında, muhasebe birimine bağlı olarak tahsilat mutemetliği, tahsilat şefliği ve benzeri isimler altında mutemetlik görevinin yapıldığı birimi (Konsolosluklar bu Yönetmelik kapsamına giren işleri dolayısıyla mutemetlik olarak kabul edilir.),

Vezne: Muhasebe birimine teslim edilen para ve para ile ifade edilebilen menkul değerlerin muhafaza edildiği yeri,”

“Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri” başlıklı 5’inci maddesinde;

“Veznedar, tahsildar, icra memuru gibi unvanlarla muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almak, vermek ve göndermek üzere görevlendirilenler muhasebe yetkilisi mutemedidir.”

hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu yönünde düzenleme yapılmıştır.

Anayasa’ya göre; genel idare esaslarına göre yürütülecek asli ve sürekli görevler memurlar ve öteki kamu görevlileri eliyle yürütülebilir. Yukarıda yer verilen diğer mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; veznedarlık görevinin asli ve sürekli bir görev olarak görülmesinin ve bu görevin de memur ya da diğer kamu görevlileri eliyle yapılmasının gerektiği açıktır.

Yapılan incelemede; Düzce Belediyesinin belediye binasında 8, il merkezinde yer alan çeşitli mahallelerinde 3 olmak üzere toplam 11 veznesinin bulunduğu, bu veznelerde toplam 10 kişinin çalıştığı, bunlardan sadece 1 kişinin memur olduğu, diğer 9 kişinin hizmet alımı yoluyla istihdam edilen personel olduğu tespit edilmiştir.

Belediye cevabında, Belediye veznesinde memur veya diğer kamu görevlilerince işlem tesis edilmesinin sağlanacağı belirtilerek bulguya iştirak edilmiştir. Ancak, Belediye veznelerine memur atanması ile ilgili kanıtlayıcı belge sunulmamıştır.

Anayasa ve yukarıda yer verilen diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde, Belediye veznesinde memur veya diğer kamu görevlilerinin çalıştırılması gerekmektedir.