Yabancı Para Cinsinden Kesin Teminat Mektuplarının Yanlış Döviz Kuru Üzerinden Muhasebeleştirilmesi (Sayıştay)

BULGU: Yabancı Para Cinsinden Kesin Teminat Mektuplarının Yanlış Döviz Kuru Üzerinden Muhasebeleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Ankara Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığında, yabancı para cinsinden kesin teminat mektuplarının alındıkları tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru yerine döviz alış kuru üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 457’nci maddesinde bu hesabın, muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektuplarıyla şahsi kefalete ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenler veya paraya çevrilenlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 458’inci maddesinin altıncı fıkrasının a/3 bendinde, belirlenen yabancı bankalar ile yerli bankalarca yabancı para cinsinden verilen teminat mektuplarının, alındığı günkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilerek hesaplara kaydedilmekle birlikte, yardımcı hesap defteri kayıtlarında ve verilen alındı belgesinde yabancı para cinsinden tutarının da gösterileceği ifade edilmiştir.
Bu hükümlere göre, yabancı para cinsinden alınan teminat mektuplarının alındıkları tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilerek hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir.
Uygulamada, yabancı para cinsinden alınan teminat mektuplarının kaydında teminat mektuplarının alındıkları tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kurunun kullanılmadığı, bunun yerine döviz alış kurunun kullanıldığı anlaşılmıştır.
Kamu idaresi tarafından teminat mektuplarının alındıkları tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden muhasebeleştirilmemesinin Jandarma Genel Komutanlığınca yürütülen iş ve işlemlerden kaynaklanmadığı, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimleri tarafından yapılan muhasebe işlem ve kayıtlarından kaynaklandığı belirtilmiştir.
Bu kapsamda genel bütçeli idarelerin muhasebe hizmetlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerince yürütüldüğü de dikkate alındığında, teminat mektuplarının muhasebeleştirilmesinde yanlış döviz kurunun esas alınması hususunun anılan Bakanlık ile koordinasyon sağlanarak çözülebileceği düşünülmektedir.
Ankara Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığında yabancı para cinsinden alınan kesin teminat mektuplarının alındıkları tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden muhasebeleştirilmesinin sağlanması gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI
KANTİNLER
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 21
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 26
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 26
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 27
DENETİM GÖRÜŞÜ 27
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: 2021 Yılında Denetlenen Kantinlerin Personel Durumu 22
Tablo 2: Kantinlerin Türkiye Geneli Personel Durumu 22
Tablo 3: 2021 Yılında Denetlenen Kantinlerin Gelir-Gider Durumu 24
Tablo 4: Tüm Kantinlerin Gelir-Gider Durumu 24
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Jandarma Genel Komutanlığı kantinleri Jandarma Kantin Yönetmeliği hükümlerine göre faaliyet göstermektedir.
Söz konusu Yönetmelik’e göre, Jandarma Genel Komutanlığı personelinin dayanıklı tüketim malları hariç zaruri ihtiyaçlarının daha ucuz ve kolaylıkla sağlanmasını temin maksadıyla her birlikte kantin kurulabilir. Aynı birlik içerisinde Jandarma Genel Komutanlığına bağlı birden fazla kantin kurulamaz. İhtiyaç halinde bu kantinlerin birlik içinde veya dışında şubeleri açılabilir.
Kantinler, kurulacağı birliğin bağlı bulunduğu en az Tugay/Bölge veya eşiti seviyedeki komutanlıkça Jandarma Genel Komutanlığından izin alındıktan sonra kurulur ve ilgili birlik, karargâh veya kurum tarafından işletilir.
Kantin ve şubeleri, birlik içi ve dışında hizmet vermeye uygun, kapalı ve emniyetli yerlerde kurulur. Çeşitli nedenlerle araziye çıkılması halinde, kantin faaliyetleri araç veya çadır içerisinde devam edebilir.
Yurt dışında birlik halinde bulunulan yerlerde kantin açılması halinde, yurt dışında açılan kantinin gelirleri, teşkil, idare, murakabe, işletme ve kontrol şekilleri bu Yönetmelik esaslarına göre yürütülür. Alım usulleri ve gelirlerin harcanması gibi usuller Jandarma Genel Komutanlığınca belirlenen esaslara göre yürütülür.
Kantinler kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme usul ve esasları ile muhasebeye ilişkin belge ve kayıtların işleniş şekilleri ve eklentileri açısından, Jandarma Kantin Yönetmeliği hükümlerine tabidir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Kantin heyetleri, bir yıllık süre için seçimle veya kadrosu oluşturulmak ve Jandarma Kantin Yönetmeliği’nin 7, 8, 9 ve 10’uncu maddelerinde belirtilen seçim ve görevlendirmeye yönelik esaslar da dikkate alınmak kaydıyla birlik komutanı tarafından yapılacak atama ile teşkil edilir. Kantin heyetinin atama ile teşkil edilmesi halinde görev süresi en fazla üç yıldır.
Yönetmelik’e göre, kantin heyetinde, bir başkan (muvazzaf/sözleşmeli subay), bir muhasip üye ve bir mutemet olmak üzere en az üç kişi bulunur. Kantin heyetlerinde en az bir astsubay bulunması şarttır. İş hacmi ve şube sayısı ile gelir kaynağı ve yan kuruluşları fazla olan kantinlerde üye sayısı yeteri kadar artırılır. Kantin heyetlerinde muhasip ile mutemetlik görevi aynı kişide birleşemez. Tek düzen muhasebe sistemi uygulayan kantinlerde giderleri kantin gelirlerinden karşılanmak üzere seçilmiş muhasebe personeli görevlendirilebilir. Kantin başkanlıklarındaki kadrolara atama yapılmayıp, mevzuat gereğince ikiz görevli olarak görevlendirilen personel kendi görevine ilave olarak işletme bünyesinde çalışmaktadır.
Komutanlık bünyesinde toplam 120 adet kantin bulunmakta olup bunlardan 2021 yılında; Şehit Org. Eşref Bitlis Kışlası Kantin Başkanlığı, Ankara İl Jandarma Komutanlığı Kantin Başkanlığı ve Hatay İl Jandarma Komutanlığı Kantin Başkanlığı denetlenmiştir.
2021 yılında denetlenen kantinler ile Türkiye genelinde yer alan kantinlerin personel bilgileri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 1: 2021 Yılında Denetlenen Kantinlerin Personel Durumu

Tablo 2: Kantinlerin Türkiye Geneli Personel Durumu

Mali Yapı
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun Ek 8’inci maddesinin birinci fıkrasında, Jandarma Genel Komutanlığının, vardiya yatakhaneleri, eğitim ve kongre merkezleri, sosyal tesisler, gazinolar, moral eğitim merkezleri ve kantinler kurabileceği ifade edilmiştir.
Jandarma Kantin Yönetmeliği’nin “Kantin Sermayesi” başlıklı 19’uncu maddesinde, kantinlerin kuruluş sermayesinin Jandarma Genel Komutanlığınca belirleneceği ve sermayenin aşağıdaki yollardan sağlanacağı belirtilmiştir.
Genel olarak yapılacak bağışlar,
Kuruluş aşamasındaki promosyonlar,
Sermayesi ve geliri fazla olan kantinlerden sermayesi kısıtlı olan kantinlere, Jandarma Genel Komutanlığının onayı ile verilecek mal ve para,
ç. Gelir getiren yan kuruluşların sermayelerinden yapılacak nakiller,
Düzenlenecek müsamere ve eğlence gelirleri,
Üst komutanlık paylarından tahsis edilecek kaynak.
Yönetmelik’in “Gelirler” başlıklı 35’inci maddesinde;
“Kantin gelirleri;
Kantin ve yan kuruluşlarının kârlarından,
Banka faizlerinden,
İhtiyaç fazlası boş ambalaj malzemesi satışlarından,
ç. Tasfiye nedeniyle devreden mal ve paradan,
Düzenlenecek müsamere ve eğlence gelirlerinden,
Sermayesi ve geliri fazla olan kantinlerden yapılan sermaye (mal, para) naklinden,
Firmalar tarafından yapılan promosyon bağışlarından,
Kantinlerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden,
ğ. Mal ve hizmet alımlarında ve kiralamada sözleşme kapsamında yüklenici firmalardan tahsil edilen ceza bedellerinden,
Sergi, fuar, reklam ve diğer gelirlerinden,
ı. Üst komutanlık paylarından tahsis edilen tutardan,
oluşur.”
denilmiştir.
Ayrıca, 2803 sayılı Kanun’un Ek 8’inci maddesine 06.12.2019 tarihinde eklenen üçüncü fıkrada, kantinlerin tamamı, bir kısmı veya bazı şubelerinin kiraya verilebileceği, bu şekilde elde edilen gelirlerin genel bütçe gelirleri ile ilişkilendirilmeksizin tesis ve kantin gelirlerine dahil edileceği, özel, yerel ve kış eğitim merkezleri ile birlik dışındaki kantinlerin aylık gayrisafi hasılatının %1’inin her ay genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimine yatıralacağı ifade edilmiştir.
Kantin gelirlerinden yapılacak giderler ve harcama esaslarına ilişkin olarak ise Yönetmelik’in 38’inci maddesinde aşağıda belirtilen hususlar yer almaktadır.
– Kantin gelirleri, birlik komutanının emri ile hizmet verdiği birliğin personeli ile birlik ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik ödeneği olmayan veya ödeneği olup da yeterli olmayan zarurî ve resmî işlere harcanır. Resmî işler, Analitik Bütçe Sınıflandırması Dördüncü Düzey Gider Kodları (Ekonomik Sınıflandırmanın Dördüncü Düzeyi) içinde kalan işlerdir. Resmî işin zaruri olup olmadığını ve ödeneğin yeterlilik durumunu belirleme yetkisi, birlik komutanına aittir.
– Kantin gelirlerinin yukarıda belirtilenler dışında diğer işlere sarfına Jandarma Genel Komutanı yetkilidir.
– Piyasa araştırması yapılmaksızın yapılacak harcamalara ait üst sınır Jandarma Genel Komutanlığınca yayımlanır.
Denetim kapsamında yer alan, Şehit Org. Eşref Bitlis Kışlası Kantin Başkanlığı, Ankara İl Jandarma Komutanlığı Kantin Başkanlığı, Hatay İl Jandarma Komutanlığı Kantin Başkanlığı ile Türkiye genelindeki kantinlere ilişkin gelir ve gider gerçekleşmeleri aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir.
Tablo 3: 2021 Yılında Denetlenen Kantinlerin Gelir-Gider Durumu

Tablo 4: Tüm Kantinlerin Gelir-Gider Durumu

Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Jandarma Kantin Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesinde;
“Muhasebe:
Kantin hesap yılı, 1 Ocak’ta başlayıp, 31 Aralık’ta son bulur. kantinler öncelikle bilânço esasına göre defter tutan tek düzen muhasebe sistemine göre işletilir.
Tek düzen muhasebe sistemini uygulayacak kantinlerin gayrisafi hasılat limiti ihtiyaç duyulduğunda, Jandarma Genel Komutanlığınca yayımlanır. Tek düzen muhasebe sistemi uygulayan kantinler, 30.12.2005 tarihli ve 26039 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller kapsamındaki mevzuatta belirtilen muhasebe hesap planı, belge ve kayıtları tutarlar. İşletme defteri usulü muhasebe sistemine göre işletilen kantinler, bu Yönetmelik’te belirtilen belge ve kayıtları tutarlar.
Kantinde meydana gelecek kasa fazlasının, her ay düzenlenen yan tesisler kâr çizelgesinde gösterilerek, aylık bilançoya intikali sağlanır.
ç. Muhasebe kayıtlarının tutulmasında, kredi kartı slipleri banka hesabı altında kayıt altına alınır.” denilmektedir.
Söz konusu Yönetmelik’in beşinci bölümünde kantinlerin gelir ve giderlerine ayrıntılı olarak yer verilmiş, 44’üncü maddesinde kantinlerde tutulacak belge ve kayıtlar belirtilmiştir.
Kantin muhasebe kayıt ve belgelerinin bilgisayar destekli olarak tutulması mümkündür. Bu takdirde, günlük veya aylık alınan bilgisayar çıktılarının Jandarma Kantin Yönetmeliği esaslarına göre yetkililerce imzalanmalarını müteakip, ait oldukları bölümlerde teftişte ibraz edilmek üzere saklanması gerekmektedir.
Jandarma Kantin Yönetmeliği kapsamındaki her kantin, raporlama birimidir. Jandarma Genel Komutanlığı tarafından hazırlanan raporların merkezden izlenmesine yönelik tedbir alınabilir.
Kantinlerin mali tabloları, yetkilendirilen personel tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
Yevmiye defteri,
Geçici ve kesin mizan,
Bilanço,
Gelir tablosu,
Envanter defteri.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını; Şehit Org. Eşref Bitlis Kışlası Kantin Başkanlığı, Ankara İl Jandarma Komutanlığı Kantin Başkanlığı ve Hatay İl Jandarma Komutanlığı Kantin Başkanlığının mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Şehit Orgeneral Eşref Bitlis Kışlası Kantin Başkanlığı, Ankara İl Jandarma Komutanlığı Kantin Başkanlığı ile Hatay İl Jandarma Komutanlığı Kantin Başkanlığının 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI
SOSYAL TESİS
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 29
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 32
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 33
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 33
DENETİM GÖRÜŞÜ 34
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: 2021 Yılında Denetlenen Sosyal Tesislerin Personel Durumu 30
Tablo 2: Sosyal Tesislerin Türkiye Geneli Personel Durumu 30
Tablo 3: 2021 Yılında Denetlenen Sosyal Tesislerin Gelir-Gider Durumu 31
Tablo 4: Tüm Sosyal Tesislerin Gelir-Gider Durumu 31
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
1.1. Mevzuat ve Görevler
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun “Sosyal tesisler” başlıklı Ek 8’inci maddesinde, “Jandarma Genel Komutanlığı, vardiya yatakhaneleri, eğitim ve kongre merkezleri, sosyal tesisler, gazinolar, moral eğitim merkezleri ve kantinler kurabilir.” hükmü yer almaktadır. Kanun’un 19’uncu ve söz konusu Ek 8’nci maddesine dayanılarak hazırlanan, “Jandarma Genel Komutanlığı Vardiya Yatakhaneleri, Gazinoları, Sosyal Tesisler ve Eğitim Merkezleri Yönetmeliği” 06.08.2021 tarih ve 31560 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu Yönetmelik, Jandarma Genel Komutanlığına ait vardiya yatakhaneleri, gazinolar, sosyal tesisler ve eğitim merkezlerinde uygulanacak, kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme, verilecek hizmetler ve bu hizmetler karşılığında alınacak ücretler, istifade esasları, üye aidatı, istifade aidatı/kart ücreti alınması, ihtiyaçların tespit ve temini, elde edilen gelirlerin harcanacağı yerler, vergi mükellefiyetleri ve muafiyetleri, muhasebeye yönelik belge, kayıtlar ve işleniş şekilleri ile kiralamaya ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır.
Söz konusu Yönetmelik’in yayımlandığı tarihe kadar, Jandarma Genel Komutanlığı Sosyal Tesisleri faaliyetlerini “Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği” ile sürdürmüştür.
Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde yer alan sosyal tesisler lüzum ve ihtiyaç görülen yerlerde kurulmakta ve işletilmektedir.
1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Gazinolar, vardiya yatakhaneleri, sosyal tesisler ve eğitim merkezlerinin kadroları Jandarma Genel Komutanlığınca tespit edilmektedir.
Gazinolar, vardiya yatakhaneleri, sosyal tesisler ve eğitim merkezlerinde hizmet ünitelerinin gerektirdiği nitelik ve nicelikte olmak üzere; kadrolarında belirtilen personel ile ücretleri tesis gelirlerinden karşılanmak üzere özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılacak personel, hizmet alımı yöntemiyle temin edilen personel, mal alımı hizmetini sunan firma personeli, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve bu Kanun çerçevesinde yürürlüğe konulan yönetmelik hükümlerine göre çırak ve beceri eğitimi öğrencisi çalıştırılabilir.
Tüm giderleri tesis gelirlerinden karşılanmak üzere özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılacak personel ve/veya hizmet alımı ile sağlanan personelin özlük hakları, vergi, sosyal güvence ve benzeri yasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesi tesis müdürlüğünün sorumluluğundadır.
Komutanlığın vardiya yatakhaneleri, gazinolar, sosyal tesisler ve eğitim merkezleri olmak üzere 81 adet Sosyal Tesisi mevcut olup, bunlardan 2021 yılında Anıttepe Jandarma Sosyal Tesis Müdürlüğü, Jandarma Lojistik Komutanlığı Güvercinlik Eğitim ve Sosyal Tesis Komutanlığı ve Hatay İl Jandarma Komutanlığı Sosyal Tesis Müdürlüğü denetlenmiştir.
2021 yılında denetlenen sosyal tesisler ile Türkiye genelinde yer alan sosyal tesislerin personel bilgileri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 1: 2021 Yılında Denetlenen Sosyal Tesislerin Personel Durumu

Tablo 2: Sosyal Tesislerin Türkiye Geneli Personel Durumu

Mali Yapı
Tesislerin gelirleri; işletme gelirlerinden, kira gelirlerinden, mal ve hizmet alımı ve kiralama sözleşmeleri kapsamında yüklenici firmalardan tahsil edilecek ceza bedellerinden, üye aidatları ve kart ücretleri ile İhtiyaç Değerlendirme ve Kaynak Tahsis Komisyonu tarafından yapılacak aktarımlardan, bağışlardan, Jandarma Genel Komutanlığının kendi bağlısı bir tesisten, kendi bağlısı diğer bir tesise sermaye ve gelir aktarımlarından, sergi, fuar, promosyon, reklam ve diğer gelirlerden ve yukarıda sayılan gelirlerden elde edilecek faiz gelirlerinden oluşur.
Tesislerin sermayeleri ise birinci fıkrada belirtilenlere ilave olarak Jandarma Genel Komutanlığı bütçelerine bu maksatla konulacak ödeneklerden oluşur.
Tesislerin gelirleri, tesislerin yenilenmesi, bakım, onarım ve tadilatı, işletme ve idamesi, modern hale getirilmesi, özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılan veya hizmet alımı yöntemi ile temin edilen personel giderleri, vardiya ulaşım giderleri ve işin veya hizmetin gerektirdiği kıyafet ve malzeme alımları ve bu tesislerde kurulmuş veya kurulacak kitaplıkların tesis ve zenginleştirilmesi maksadı dışında kullanılamaz.
Denetim kapsamında yer alan Anıttepe Jandarma Sosyal Tesis Müdürlüğü, Jandarma Lojistik Komutanlığı Güvercinlik Eğitim ve Sosyal Tesis Komutanlığı, Hatay İl Jandarma Komutanlığı Sosyal Tesis Müdürlüğü ile Türkiye genelindeki sosyal tesislere ilişkin gelir ve gider gerçekleşmeleri aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir.
Tablo 3: 2021 Yılında Denetlenen Sosyal Tesislerin Gelir-Gider Durumu

Tablo 4: Tüm Sosyal Tesislerin Gelir-Gider Durumu

Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Sosyal tesisler, kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme usul ve esasları ile muhasebeye ilişkin belge ve kayıtların işleniş şekilleri ve eklentileri açısından, “Jandarma Genel Komutanlığı Vardiya Yatakhaneleri, Gazinoları, Sosyal Tesisler ve Eğitim Merkezleri Yönetmeliği” hükümlerine tabidir.
Ancak, muhasebe işlemlerinin raporlanması ve hesapların konsolidasyonuna ilişkin hükümler yönünden 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller”e tabidir.
Jandarma Genel Komutanlığı Vardiya Yatakhaneleri, Gazinoları, Sosyal Tesisler ve Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin “Muhasebe esasları, ana belge ve kayıtlar, dayanak ve kontrol belgeleri” başlıklı 32’nci maddesinde de ifade edildiği üzere; gazinolar, vardiya yatakhaneleri, sosyal tesisler ve eğitim merkezlerinin hesap dönemi yıllık olup, ilgili birimler muhasebe sistemlerini tek düzen muhasebe esaslarına göre yürütürler.
Tutulacak belgeler ve formlar, dayanak ve kontrol belgeleri ile tüm belge ve formların işleniş usulleri Yönerge ile düzenlenmektedir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
Yevmiye defteri,
Geçici ve kesin mizan,
Bilanço,
Gelir tablosu,
Envanter defteri.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, Anıttepe Jandarma Sosyal Tesis Müdürlüğü, Jandarma Lojistik Komutanlığı Güvercinlik Eğitim ve Sosyal Tesis Komutanlığı ile Hatay İl Jandarma Komutanlığı Sosyal Tesis Müdürlüğü mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Anıttepe Jandarma Sosyal Tesis Müdürlüğü, Jandarma Lojistik Komutanlığı Güvercinlik Eğitim ve Sosyal Tesis Komutanlığı ile Hatay İl Jandarma Komutanlığı Jandarma Sosyal Tesis Müdürlüğünün 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr