Yabancı Uyruklu Öğrencilerden Alınan Sınav Ücretlerinin Üniversite Özel Bütçesi Yerine Döner Sermaye İşletmesi Bütçesine Gelir Kaydedilmesi (Sayıştay)

BULGU: Yabancı Uyruklu Öğrencilerden Alınan Sınav Ücretlerinin Üniversite Özel Bütçesi Yerine Döner Sermaye İşletmesi Bütçesine Gelir Kaydedilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavından elde edilen sınav ücreti gelirinin Döner Sermaye İşletmesi bütçesine gelir kaydedildiği tespit edilmiştir.
5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3′ ncü maddesinde:
“Münhasıran bu Kanunun uygulanmasında;
(…) i) Kamu geliri; Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri, (.) ifade eder.” Denilerek kamu gelirinin neleri içerdiği açıklanmıştır.
Bu Kanun’un 3′ üncü maddesine göre; hizmet karşılığı elde edilen gelirlerin kamu geliri olduğu, aynı Kanuna ekli II sayılı cetvelde yer alan kurum ve kuruluşların özel bütçeli kurumlar olduğu ve Kanun’un 60/e maddesinde de idare gelirlerini tahakkuk ettirerek tahsil işlemlerini yürütme görevinin mali hizmetler biriminin görevi olduğu belirtilmiştir.
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi yabancı uyruklu öğrencilerinin sınav faaliyetlerinin kamu hizmeti dışında düşünülmesi mümkün olmadığı gibi, bu hizmetler karşılığında adaylardan alınan başvuru ücretinin kamu geliri olarak değerlendirilmemesi de mümkün değildir. Dolayısıyla, söz konusu 19.200,63 TL sınav ücret tutarlarının Kanun’un “Bütçe türleri ve kapsamı” 12′ nci maddesi doğrultusunda 5018 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde gösterilen Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinin Strateji Daire Başkanlığı bünyesinde idare olunan özel bütçesine “gelir” olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Gelir Kaynakları” başlıklı 55 inci maddesinde:
“Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları:
a-Her yıl bütçeye konulacak ödenekler,
b-Kurumlarca yapılacak yardımlar,
c-Alınacak harç ve ücretler,
d-Yayın ve satış gelirleri,
e-Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri,
f-Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek kârlar,
g-Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.” denilmektedir.
Madde hükmü incelendiğinde, adaylardan alınan sınav ücretlerinin, yükseköğretim kurumlarının gelir kaynaklarının sıralandığı söz konusu maddenin (c) bendinde belirtilen “alınacak harç ve ücretler” içinde olduğu kolaylıkla anlaşılmaktadır.
Kamu idarelerine kanunlar ile verilmiş kamu görevlerine ilişkin bir faaliyetin döner sermaye faaliyetleri kapsamında ele alınabilmesi için o faaliyetin genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan bir nitelikte olması gerekmektedir.
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi yabancı öğrenci sınavı sonucunda alınan ücretler, kamu hizmetinin bedeli olarak alınan ücretlerdir. Yapılan sınav faaliyetini üniversite öğretim elemanları tarafından döner sermaye kapsamında üretilen özel bir hizmet olarak nitelendirmek mümkün değildir. Bu sebeple bu hizmetler üniversiteler açısından bir görev ve kamu hizmeti olduğundan katılımcılardan elde edilen gelirin üniversitenin özel bütçesine aktarılmalıdır.
Kamu idaresi cevabında 19.200,63 TL sınav ücret tutarlarının Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının ilgili hesabına aktarıldığını belirtmişse de, bu 2021 yılı mali tablolarına yansıyan bulgu konusu hatayı giderici bir işlem değildir.
Sonuç olarak Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavından elde edilen sınav ücreti gelirinin Döner Sermaye İşletmesi vasıtasıyla yapılmasının ve gelirlerinin İşletme bütçesi ve hesabı üzerinden yürütülmesinin mümkün olmadığı düşünülmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL
ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE
İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 25
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 28
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 28
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 28
DENETİM GÖRÜŞÜ 29
DENETİM BULGULARI 29
T.C. Sayıştay Başkanlığı
KISALTMALAR
DMİS: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
1. Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Faaliyeti Olmayan Birimlerin Bulunması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a) bendi uyarınca, 14 Ocak 2017 tarih ve 29948 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur.
Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 5’inci maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler;
Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek konularda, bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetleri yapmak, seminer, konferans, panel ve sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak,
Laboratuvar ve atölyelerde her çeşit cihaz, makine, alet-edevat, tesisat ve benzerlerinin üretim, bakım ve onarımını yapmak,
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Üniversite Yönetim Kurulunun izni alınmak şartıyla, pazarlamak ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak,
ç) Sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli malların standartlara uygunluğu konusunda raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak,
Bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak,
Danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetler vermek, analiz ve ölçümler yapmak,
Faaliyet alanı ile ilgili her türlü yayın ve basım işlerini yapmak.
Olarak belirlenmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır.
İşletme Müdürlüğü bünyesinde bir işletme müdürü vekil olarak hizmet vermekte olup söz konusu personelin kadrosu özel bütçededir.
Döner sermayeli işletmelerin DMİS üzerinden yapılan iş ve işlemlerinin Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmesi çalışmaları çerçevesinde;
Üniversitede tek vergi numarası ile faaliyet gösteren müdürlüğün uygulaması revize edilerek 18.06.2020 tarihli ve 31159 Sayılı Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik Resmi Gazetede yayımlanmış olup söz konusu yönetmelik hükümleri doğrultusunda; Denizcilik Fakültesi Döner Sermaye İşletme Birimi, Susurluk Meslek Yüksekokulu Döner Sermaye İşletme Birimi, Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletme Birimleri kurulmuştur.
İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli bir saymanlık müdürü bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan işletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; kamu idaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir.
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup, 2021 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır.
İşletme, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisiyle ortaklığı bulunmamaktadır.
İşletmenin başlangıç bütçesinde 3.361.165,00 TL gelir öngörülmüş olup, gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır.
2021 yılı bütçe gerçekleşmelerine Kesin Mizan esas alınarak bakıldığında; İşletmenin bütçe giderinin 836.971,26 TL, bütçe gelirinin ise 2.784.022,94 TL olarak gerçekleştiği, yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminlerinin güncellendiği görülmüştür.
Bütçe gider ve gelir gerçekleşmeleri aşağıda yer almaktadır:
Tablo 1: 2021 Yılı Bütçe Gider ve Gelir Gerçekleşmeleri Tablosu

2021 Yılı Gelir Tablosuna göre brüt satış geliri 2.784.022,94 TL olan İşletme, faaliyet gideri olarak 836.971,26 TL. gerçekleştirmek suretiyle dönemi net 1.947.051,68 TL. karla tamamlamıştır.
2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 10.000 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 3.274.623,27 TL’dir.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu,
• Envanter defteri,
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.