Yağmur Sularının Uzaklaştırılması İçin Yapılan Harcamaların İlgili (Sayıştay)

BULGU: Yağmur Sularının Uzaklaştırılması İçin Yapılan Harcamaların İlgili

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Belediyelerden Tahsil Edilememesi
Yağmur sularının uzaklaştırılması amacıyla yapılan harcamaların 31.12.2023 tarihi itibarıyla ilgili belediyelerden tahsil edilmediği ve tahsil edilmeyen tutarlara gecikme cezasının uygulanmadığı görülmüştür.
Konu hakkında idare tarafından gerekli yazışmaların yapıldığı fakat çalışmaların 2023 yılı sonu itibarıyla henüz sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nda yağmur sularının uzaklaştırılması ile beraber altyapı anlamında bütün görevlere ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Kanun’un “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde ise “…atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak…” yetkisi belediyelere verilmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Yağmur sularının uzaklaştırılması” başlıklı 25’inci maddesinde yağmur sularının uzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesislerin işletilmesi için yapılan gerekli harcamaların ilgili belediyelerce karşılanmak şartıyla İSKİ tarafından yerine getirileceği, bu tesislerin yapılması veya işletilmesine ilişkin harcamaların tarifelere dahil edilemeyeceği, ek 5’inci maddesinde bu Kanun’un diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı belirtilmiştir.
Su ve kanalizasyon hizmetleri, aboneler için ücret karşılığında yapılmakta ve bu hizmetten yararlananlar bunun bedelini ödemektedirler. Oysa yağmur suyunun uzaklaştırılmasına ilişkin tesislerle ilgili harcamalar, 2560 sayılı Kanun’a göre ilgili su ve kanalizasyon idaresi tarafından yapılmakta ancak buna ilişkin harcamalar tarifelere dahil edilememektedir. Bunun en önemli nedeni, bir kamu hizmeti olan yağmur suyunun uzaklaştırılması işlerinin ilgili belediyelerin görev ve sorumluluğu altında olmasıdır. Bu sebeple, İdarece bu maksatla yapılan harcamaların tümüne ilişkin giderlerin ilgili belediyelerden alınması gerekmektedir.
Konu ile ilgili yapılan incelemede, MESKİ tarafından yağmur suyu uzaklaştırma tesislerine ait harcamaların büyükşehir ve ilçe belediyeleri bazında hesaplanıp muhasebeleştirildiği görülmüştür. Buna göre 31.12.2023 tarihine kadar olan dönemde ilgili belediyeler tarafından MESKİ’ye ödemesi yapılmayan tutarlara ait detaylar aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.
Tablo 9: Yağmur Suyu Alacak Tutarları

Kamu idaresi cevabında, konuya ilişkin çalışmaların başlatıldığını ve alacakların tahsilatının yapılacağını belirtmiştir.
MESKİ tarafından yapılan yağmur suyu uzaklaştırılmasıyla ilgili tüm harcamaların ilgili belediyelerden tahsili için gerekli işlemlerin sonuçlandırılması gerekmektedir.