|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin ve döner sermaye ihalelerinin yaklaşık maliyet tespitinde aşırı sapma gösteren fiyat bildirimlerinin dikkate alındığını ortaya koymuştur. İlgili yönetmeliklere göre, idarelerin yaklaşık maliyet hesaplamalarında alım konusu malın özelliklerini, miktarını, teslim süresini ve diğer özel şartları göz önünde bulundurarak KDV hariç fiyat talep etmesi gerekmektedir. Ancak, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve maliyet hesaplamalarında hatalara yol açabilecek fiyat bildirimlerinin değerlendirmeye alınmaması gerektiği vurgulanmaktadır.
İncelenen ihalelerde, aynı mal veya malzeme için sunulan fiyatlar arasında önemli oransal farklılıklar gözlemlenmiştir. Aşırı sapma gösteren bu fiyatların dikkate alınması, mal alımının yaklaşık maliyetinin doğru bir şekilde belirlenmesini engellemekte ve bu durum, gereğinden fazla ya da yetersiz maliyet hesaplamalarına yol açmaktadır. Bu nedenle, yaklaşık maliyet tespitinde gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan fiyat bildirimlerinin değerlendirme dışı bırakılması, hatalı hesaplamaların önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yaklaşık Maliyetin Tespitinde Aşırı Sapma Gösteren Fiyat Bildirimlerinin Değerlendirmeye Alınması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İhale edilen bazı mal ve hizmet alım ihalelerinde, yaklaşık maliyet tespit edilirken aşırı sapma gösteren fiyat bildirimlerinin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında değerlendirmeye alındığı tespit edilmiştir.
Uygulama Yönetmeliklerinin yaklaşık maliyetin hesaplanması başlıklı maddelerinde; idarenin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini isteyeceği, ancak gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almayacağı belirtilmiştir.
Uygulama Yönetmelikleri gereğince yaklaşık maliyet tespit edilirken, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerinin yaklaşık maliyetin tespitinde değerlendirmeye alınmaması gerekmektedir.
Gerçekleştirilen mal ve hizmet alım ihaleleri incelendiğinde, yaklaşık maliyet tespit edilirken, aynı mal/malzeme için verilen fiyat bildirimlerinin arasında oransal sapmalar olduğu görülmüştür. Aşırı sapma gösteren bu fiyat bildirimlerinin değerlendirmeye alınması, alımı yapılacak malın yaklaşık maliyetinin doğru olarak tespit edilmesini engellediği ve olması gerekenden daha fazla ya da çok daha az yaklaşık maliyet tespit edilmesine neden olduğu değerlendirilmektedir.
Bu nedenle yaklaşık maliyet tespit edilirken gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasına neden olabilecek fiyat bildirimlerinin gerekçesini belirtmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.