ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen mal alım ihalelerinde, yaklaşık maliyet hesaplamalarında aşırı sapma gösteren fiyat bildirimlerinin dikkate alındığını ortaya koymuştur. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8. maddesi, idarelerin alım konusu malın niteliği, miktarı, teslim süresi gibi unsurları belirleyerek KDV hariç fiyat bildiriminde bulunmalarını talep etmesini öngörmektedir. Ancak, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve maliyet hesaplamalarında hatalara yol açabilecek fiyatların değerlendirmeye alınmaması gerektiği vurgulanmaktadır.

İncelenen ihalelerde, aynı mal veya malzeme için sunulan fiyat bildirimleri arasında %40’a varan sapmalar tespit edilmiştir. Bu durum, alım yapılacak malın yaklaşık maliyetinin doğru bir şekilde belirlenmesini engellemekte ve yanıltıcı maliyet hesaplamalarına yol açmaktadır. Dolayısıyla, gerçek piyasa koşullarını yansıtmayan fiyat bildirimlerinin değerlendirmeye alınmaması, maliyet hesaplamalarının doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır.

Sonuç olarak, yaklaşık maliyet tespitinde gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan fiyat bildirimlerinin dikkate alınmaması gerektiği, bu tür fiyatların gerekçelerinin belirtilerek değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ifade edilmektedir. Bu yaklaşım, maliyet hesaplamalarının daha sağlıklı ve güvenilir bir şekilde yapılmasına katkı sağlayacaktır.

BULGU: Yaklaşık Maliyetin Tespitinde Aşırı Sapma Gösteren Fiyat Bildirimlerinin Değerlendirmeye Alınması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi tarafından ihale edilen bazı mal alım ihalelerinde, yaklaşık maliyet tespit edilirken aşırı sapma gösteren fiyat bildirimlerinin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında değerlendirmeye tabi tutulduğu tespit edilmiştir.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyetin hesaplanması başlıklı 8’inci maddesinde; idarenin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini isteyeceği, ancak gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almayacağı belirtilmiştir.
Uygulama Yönetmeliği gereği yaklaşık maliyet tespit edilirken, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerinin yaklaşık maliyetin tespitinde değerlendirmeye alınmaması gerekmektedir.
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ve Tıp Fakültesi’nin 2021 yılında gerçekleştirdiği mal ve hizmet alım ihaleleri incelendiğinde, yaklaşık maliyet tespit edilirken, aynı mal/malzeme için verilen fiyat bildirimlerinin arasında %40’a varan sapmalar olduğu görülmüştür. Aşırı sapma gösteren bu fiyat bildirimlerinin değerlendirmeye alınması, alımı yapılacak malın yaklaşık maliyetinin doğru olarak tespit edilmesini engellediği ve olması gerekenden daha fazla ya da çok daha az yaklaşık maliyet tespit edilmesine neden olduğu değerlendirilmektedir.
Bu nedenle yaklaşık maliyet tespit edilirken gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasına neden olabilecek fiyat bildirimlerinin gerekçesini belirtmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.