ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda, bir ihalenin iptalinin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. İhaleye katılan tekliflerin, yaklaşık maliyetin çok yakınında ve üzerinde olması, yeterli rekabetin sağlanamaması ve kaynakların verimli kullanılmaması gibi sebeplerle, kamu menfaatinin korunması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, ihale yetkilisinin iptal kararının yerinde olduğu belirtilmiş, itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kurul, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri doğrultusunda hareket ederek, ihalenin iptali yönündeki işlemin hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir. İhaleye sunulan tekliflerin, ekonomik açıdan gerçekçi ve sağlıklı bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve rekabetin sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, iptal kararının gerekçelerini ve hukuki dayanaklarını net bir şekilde ortaya koyarak, ilgili mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığını belirtmiştir. Bu karar, kamu ihale süreçlerinde şeffaflık ve rekabetin sağlanması açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir.

Karar no 2014/MK-133
Karar tarihi 25.03.2014
Toplantı No 2014/023
Gündem No 39
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 27.06.2012 tarihli ve 2012/UY.III-2633 sayılı kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin iptal kararına yönelik Danıştay 13. Dairesince verilen 26.12.2013 tarihli ve E:2013/2238, K:2013/3980 sayılı bozma kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 26. Bölge Müdürlüğünce 14.02.2012tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/205366 İKN’li “Artvin – Erzurum Karayolundaki Ripaj Tünellerinin ve Artvin-Ardanuç Karayolu Tünellerinin Elektromekanik İşlerinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Özkır Elektr. İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – En-Ez İnş. Taah. Telek. Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tel-Comp Eğt. Danş. Bilş. Tekn. Müh. ve İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı 13.06.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 27.06.2012 tarihli ve 2012/UY.III-2633 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Özkır Elektr. İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – En-Ez İnş. Taah. Telek. Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tel-Comp Eğt. Danş. Bilş. Tekn. Müh. ve İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 6. İdare Mahkemesinin 08.11.2012 tarihli ve E:2012/1428 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddedilmesi üzerine, davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 13.12.2012 tarihli ve Y.D. itiraz No:2012/5543 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş olup, anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 24.01.2013 tarih ve 2013/MK-32sayılı Kurul kararı ile,

“1- Kamu İhale Kurulunun 27.06.2012 tarihli ve 2012/UY.III-2633 sayılı Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda ihalenin iptal işleminin iptaline,”karar verilmiştir.

Daha sonra Ankara 6. İdare Mahkemesinin 24.04.2013 tarihli ve E:2012/1428, K:2013/831 sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmesi üzerine, Kurumumuzca temyiz yoluna başvurulmuş, Danıştay 13. Dairesince verilen temyiz isteminin kabulü ve Ankara 6. İdare Mahkemesinin 24.04.2013 tarihli ve E:2012/1428, K:2013/831 sayılı kararının bozulmasına ilişkin kararda,

“Dosyanın incelenmesinden; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 26. Bölge Müdürlüğü tarafından “Artvin – Erzurum Karayolundaki Ripaj Tünellerinin ve Artvin – Ardanuç Karayolu Tünellerinin Elektromekanik İşlerinin Yapılması” ihalesinin 14.02.2012 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulüyle yapıldığı, ihaleye 5 teklif sunulduğu, ihalenin Savronik Sist. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde kalması üzerine davacının pilot ortağı olduğu iş ortaklığının şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, itirazen şikâyet başvurusu sonucu alınan Kamu İhale Kurulu’nun 14.05.2012 tarih ve 2012/UY.III-2073 sayılı kararı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuat uygun olmadığının, ihale üzerinde bırakılan Savronik Sist. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğinin düzeltici işlem olarak belirlediği, Kamu İhale Kurulu’nun 14.05.2012 tarih ve 2012/UY.111-2073 sayılı kararı sonrasında ihale komisyonunun 08.06.2012 tarihli düzeltici işlem kararı ile Özkır Elektr. İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – En-Ez İnş. Taah. Telek. Enr. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tel-Comp Eğt. Danş. Bilş. Tekn. Müh. ve İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, bununla birlikte ihale yetkilisince; “…başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, işin yaklaşık maliyeti dikkate alındığında verilen tekliflerin yaklaşık maliyete çok yakın ve üzerinde rakamlar olduğu anlaşılmış olup, ihalenin 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerinden saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, gizlilik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri göz önünde bulundurulmuştur. Söz konusu ihalede; Kanunun 39’uncu maddesi uyarınca ihale komisyonu kararı üzerine; kaynakların verimli kullanılmaması, yeterli rekabetin oluşmaması sebebiyle kurum menfaati göz önünde bulundurularak” ekonomik açıdan en avantajlı teklif tekliflerin gerçekçi ve sağlıklı bir fiyat yarışması sonucunda oluşmaması sebebiyle zikredilen Kanunun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler”in sağlanmadığı, bu sebeple; ihalenin iptalini gerektiren bir unsur olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle, 08.06.2012 tarihinde komisyon üyeleri tarafından karara bağlanan ihale, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi gereğince iptal edilmiştir” gerekçeleriyle 08.06.2012 tarihinde ihalenin iptaline karar verildiği, ihalenin iptali üzerine davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan dava konusu 27.06.2012 tarih ve 2012/UY.III-2633 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında özetle; ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 11.300.217,86-TL, aşırı düşük teklif sınır değerinin 9.206.663,40-TL, kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 9.040.174,00-TL olduğu dikkate alındığında, davacının içinde yer aldığı iş ortaklığı tarafından teklif edilen 11.248.000,00-TL tutarındaki bedelin kâr hariç yaklaşık maliyete kıyasla makul olmadığı sonucuna varıldığından, ilgili mevzuat çerçevesinde ihale yetkilisi tarafından tesis edilen, rekabetin oluşması ve kaynakların etkin kullanılması ilkeleri göz önünde bulundurularak ihalenin iptal edilmesi yönündeki işlemin yerinde olduğu sonucun ulaşılarak Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 11.300.217,86-TL, aşırı düşük teklif sınır değerinin 9.206.663,40 TL, kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 9.040.174,00-TL olduğu 5 teklif sunulduğu, bir teklifin Kamu İhale Kurulu kararıyla değerlendirme dışı bırakıldığı, geçici teminatı iade edilen bir isteklinin tekrar geçici teminat sunmadığı, bu nedenle değerlendirmeye alınmadığı, geri kalan üç istekliden 08.06.2012 tarihli ihale komisyonu kararıyla en avantajlı teklif olarak belirlenen davacının pilot ortağı olduğu iş ortaklığının teklifinin 11.248.000-TL, ikinci en avantajlı teklifi sunan Ultra Tekn. San. ve Tic. A.Ş.- Nuhoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 11.644.000-TL, diğer teklifin ise 12.244.000-TL olduğu görülmekte olup; verilen tekliflerden ikinci en avantajlı teklifin yaklaşık maliyetin, diğer teklifin ise davalı idarenin ihale konusu iş için ayırdığı ödeneğin üstünde olduğu, en avantajlı teklif olarak belirlenen iş ortaklığının teklifinin ise, çok düşük kırımla yaklaşık maliyete çok yakın sunulduğu görülmektedir

Bu durumda, kaynakların verimli kullanılmaması, yeterli rekabetin oluşmaması sebebiyle kamu menfaati göz önünde bulundurularak ihalenin iptal edilmesi yönündeki işlem hukuka uygun olduğundan, bu işlem hakkında yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemi iptal eden temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.”şeklinde gerekçe belirtilerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28/1’inci maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 24.01.2013 tarih ve 2013/MK-32 sayılı kararının iptaline,

2-Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi