ÖZET: Yangın afeti riski taşıyan alanların belirlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda Safranbolu Belediyesi açısından önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’un 2. maddesi, yerel şartlar ve özellikler doğrultusunda yangın riski taşıyan bölgelerin tespit edilmesini ve bu alanların ilan edilmesini öngörmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, Safranbolu Belediyesi’nin bu tespiti henüz gerçekleştirmediği anlaşılmıştır.

Safranbolu, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan tarihi yapıları ve geleneksel şehir dokusuyla dikkat çekmektedir. Bu özellikleri, yangın gibi doğal afetlere karşı daha savunmasız hale getirmektedir. Yangın afetine karşı etkili bir mücadele için, öncelikle risk taşıyan alanların belirlenmesi ve bu alanlar üzerinde gerekli analizlerin yapılması gerekmektedir. Afet yönetim stratejilerinin oluşturulması, bu bağlamda kritik bir öneme sahiptir.

Kamu İdaresi, yangın riski taşıyan alanların belirlenmesi ve ilan edilmesi konusunun Belediye Meclisi’nde ele alınacağına dair çalışmaların başlatıldığını bildirmiştir. Bu durum, yerel yönetimlerin afetlere karşı hazırlıklarını güçlendirmek ve halk sağlığını korumak adına atılan önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Yangın Afetine Uğraması Muhtemel Olan Sahaların Belirlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Safranbolu Belediye tarafından 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun gereği, mahalli şart ve özellikler sebebiyle yangın afetine uğraması muhtemel olan sahaların belirlenmediği görülmüştür.

7269 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde; “Mahalli şart ve özellikler dolayısıyla yangın afetine uğraması muhtemel olan sahalar, şehir ve kasabalarda belediye meclisleri, köylerde ihtiyar heyetleri tarafından tespit ve kaymakamların mütalaası alındıktan sonra valilerin tasvibi üzerine ilgili bölgelerde ilan olunur.” denilmektedir.

Anılan Kanun’la, doğal afetler ortaya çıkmadan önce, yapılacak iş ve işlemler ile ilgili idarenin yetki ve görevlerinin çerçevesi belirlenmiştir. Afet ile etkin mücadele yöntemlerinden birisi, yerinde ve öncesinde alınacak önlemler ile afetin etkisinin azaltılmasına yönelik plan yapılmasıdır. Bu bağlamda, yangın afeti risklerini azaltmak için öncelikle muhtemel afete maruz sahaların tespit edilmesi gerekir.

Yapılan incelemede, Safranbolu Belediyesi Meclisi tarafından mahalli şart ve özellikler dolayısıyla yangın afetine uğraması muhtemel olan sahaların henüz belirlenmediği anlaşılmıştır. Geleneksel şehir dokusu, ahşap evleri ve anıtsal yapılarıyla bütünüyle sit ilan edilmiş olarak UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Safranbolu’da tehdit oluşturabilecek en önemli sorunların başında yangın gelmektedir. Bu nedenle yangın afetine hazırlıklı olmak ve afet yönetim stratejilerini belirlemek amacıyla, muhtemel afet sahalarının ilan edilerek, şehri nasıl bir şekilde ve ne oranda etkileyebileceğine yönelik analizlerin afetin gerçekleşmesinden önce yapılması önem taşımaktadır.

Kamu İdaresinin cevabında, bulguda tespit edilen hususa ilişkin olarak, yangın afetine hazırlıklı olmak ve afet yönetim stratejilerini belirlemek amacıyla muhtemel afet sahalarının ilan edilmesi konusunun Belediye Meclisi’nde görüşülmesi çalışmalarına başlanıldığı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıdaki mevzuat hükmüne istinaden, mahalli şart ve özellikler dolayısıyla yangın afetine uğraması muhtemel olan sahaların Belediye Meclisince belirlenmesi ve ilan edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.