Yangında zarar gören ve hakedişlerde bedeli ödenmeyen imalatlar yeniden yapıldığında yükleniciye ödenebilir mi (Yüksek Fen Kurulu)

Görüş No : 2021/149

Görüş Tarihi : 08/09/2021

YÜKSEK FEN KURULU GÖRÜŞÜ

… tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3-i maddesine istinaden Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliğine göre ihale edilerek, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre … tarihinde birim fiyat sözleşmeye bağlanan“…Yapım” işinde, çıkan yangın öncesi yüklenici tarafından yapılmış ve hakedişlerde ödenmemiş imalat kalemlerine ait tutarların düzenlenecek yeni hakedişte ödenip ödenemeyeceği ile aynı işin sözleşme kapsamında yükleniciye yeniden yaptırılıp yaptırılamayacağı hususlarında tereddüde düşüldüğü belirtilerek görüşümüzün bildirilmesinin talep edilmesiyle konu incelenip değerlendirilmiştir

Konu, gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat çerçevesinde Kurulumuzca inceleme ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

İşin yer tesliminin 07/01/2020 tarihinde yapıldığı, sözleşmesine göre işin süresinin 330 ve ilk iş bitim tarihinin 02/12/2020 olduğu, idaresince verilen süre uzatımı sonucu yeni iş bitim tarihinin 21/07/2021 olduğu, buna bağlı olarak all-risk sigorta poliçe süresinin de yüklenici tarafından uzatıldığı,

İşin devamı sırasında 05/07/2021 tarihinde, .76 ada 9 ve 10 nolu parseller üzerinde

bulunan yapıda çıkan yangın sonucu, idaresince yapılan tespite göre, sözleşme konusu iş kapsamında yüklenici tarafından yapılmış bazı imalatlarında zarar gördüğü, bu zarar gören imalatlardan bir kısmının bedelinin geçici hakedişlerde ödendiği, bir kısmının bedelinin ise ödenmediği,

Gelinen aşamada, çıkan yangın öncesi yüklenici tarafından yapılmış ve fakat hakedişlerde bedeli ödenmemiş imalat kalemlerine ait tutarların düzenlenecek yeni hakedişte ödenip ödenemeyeceği ile aynı işin sözleşme kapsamında yükleniciye yeniden yaptırılıp yaptırılamayacağı hususlarında tereddüde düşülerek Kurulumuzun görüşünün istenildiği,

Anlaşılmaktadır.

İşe ait Sözleşme’nin:

“İşe başlama ve bitirme tarihi”başlıklı 9 uncu maddesinde;

“9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren beş (5) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 330 (Üç Yüz On) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır.”

“Ödeme Yeri ve Şartları” başlıklı 11 inci maddesinde;

“11.2. Hakediş raporları, bu sözleşmenin eki olan Uygulama İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak otuz (30) günde bir düzenlenir ve idarece onaylanarak otuz (30) gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş (15) gün içinde ödenir”

“İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması”başlıklı17 ncimaddesinde;

“17.1. Yüklenici; işyerindeki her türlü … malzeme, ihzarat ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta yaptırmak zorundadır.

17.3. Yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Uygulama İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.”,

Sözleşme eki UİGŞ (Uygulama İşleri Genel Şartnamesi)’nin:

“İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9 uncu maddesinde;

Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki hertürlü .malzeme, ihzarat, . ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.

.poliçedeöngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur.

“Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde ise;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Yüklenici başvurmadığı takdirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir. Gelecek yıllarasariolmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci günü düzenlenir.

İşe başlanıldığı tarihten itibaren meydana getirilen işler ile o tarihteki ihzaratın miktarı yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçülür ve bulunan miktarlar sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edilir.

Hükümleri yer almaktadır.

Bu tespit ve hükümler birlikte göz önünde bulundurulduğunda;

İşin yer teslimi ile birlikte, sözleşme konusu imalatların, sözleşme ve eklerine göre yüklenici tarafından gerçekleştirilmesi, buna paralel olarak yapılan imalatların bedelinin yine

sözleşmeve eki ilgili hükümlerde belirtilen süre ve şekil şartına uygun olarak düzenlenecek geçici hakedişler ile ödeneceği, en nihayetinde sözleşme konusu imalatların tamamının, işin geçici kabul tarihine kadar yüklenici tarafından imal edilerek/gerçekleştirilerek idaresine teslimedilmesi gerektiği,

İşin yürütülmesi sırasında, yüklenicinin, sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği ve fakat bedelini idaresinden gerek aldığı, gerekse almadığı imalatların deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi sebeplerle kısmen veya tamamen ortadan kalkması durumunda, bu imalat bedelinin yükleniciye ödenip ödenemeyeceğinin, all-risk sigortasının hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, bu bağlamda yüklenicinin, all-risk sigorta poliçe bedelini ödeyen ve anılan sigorta sözleşmesi kapsamında sigorta yaptıran taraf sıfatına haiz olduğu dolayısı ile yangın sebebi ile sigorta şirketi tarafından, sigorta kapsamında ödenecek bir tutarın ortaya çıkması durumunda, bu tutarın yükleniciye ödenmesi gerektiğinin değerlendirildiği, sonuç olarak bu hususun, yüklenici ile sigorta şirketi arasındaki bir husus olduğu,

Bahse konu yapım sözleşmesinin tarafları açısından esas ve bağlayıcı olanın ise, sözleşme konusu işin ve dolayısı ile bu işi oluşturan imalatların, işin yer tesliminden itibaren, yüklenici tarafından sözleşme ve eklerine uygun olarak gerçekleştirilmesi ve bahse konu bu imalatların işin geçici kabulüne kadar muhafazası ve geçici kabul tarihinden sonra iş sahibi idaresine işler vaziyette teslim edilmesini içerdiği,

Sonuç olarak, bahse konu işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan yangın sonrası kısmen veya tamamen zarar gören imalatların, yüklenici tarafından tamir edilerek ve/veya yeniden imal edilerek geçici kabule hazır hale getirilmesinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, zarar gören bu imalatlardan, bedeli geçici hakedişler ile ödenenlere yeniden hiçbir ad altında ödeme yapılamayacağı, başka bir ifade ile yüklenicinin bu imalatları bila bedel gerçekleştirmesi gerektiği, yüklenici tarafından gerçekleştirilen fakat bedeli alınmayan/ alınamayan imalatlardan yangında zarar görenlerin bedelinin ise, yüklenici tarafından yeniden gerçekleştirilmesinden sonra ödenmesi gerektiği,

Görüşüne 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin112 ncimaddesinin 1 inci fıkrasının (ç) bendine istinaden, 08/09/2021 tarihinde yapılan toplantıda katılanların oy birliği ile varılmıştır.