|
ÖZET: Yap-İşlet-Devret Modeli çerçevesinde gerçekleştirilen maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarının eksikliği, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu-özel iş birliği modeli kapsamında yapılan taahhütlerin ve bunlara ilişkin güncellemelerin muhasebe hesaplarında nasıl izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, çeşitli projelere ait taahhütlerin ve inşaat bitişlerinin belirtilen hesaplarda takip edilmediği ortaya çıkmıştır.
Özellikle, “Nilüfer Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Soğuk Hava Deposu Tesisi” ve diğer sosyal tesisler gibi projelerin taahhütleri, 922 ve 923 numaralı hesaplarda kaydedilmemiştir. Ayrıca, Ahmet Yesevi Mahallesi Garpark Projesi’nin işletme süresi başlamış olmasına rağmen, 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’nda gerekli kayıtların yapılmadığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, denetim bulgularını kabul ederek, kayıtların mevzuat hükümleri doğrultusunda düzenleneceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, kamu-özel iş birliği modeli kapsamında gerçekleştirilen taahhütlerin, ilgili muhasebe hesaplarında doğru bir şekilde izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Yap-İşlet-Devret Modeli ile Yaptırılan Maddi Duran Varlıkların Muhasebe Kayıtlarında Takip Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırılan maddi duran varlıkların ve bu yatırımlara ilişkin taahhütlerin muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabı’nın niteliğini açıklayan 454’üncü maddesinde, kamu-özel iş birliği modeli sonucunda girişilen taahhütlerin ve bu taahhütlere yönelik yapılacak ekleme, fiyat güncellemeleri ile bunlardan yerine getirilenlerin veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Yönetmelik’in 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’nın işleyişini açıklayan 201’inci maddesinde; hizmet imtiyaz sözleşmesi konusuna giren maddi duran varlıkların işletme sürelerinin başladığı tarihte 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’na borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydı yapılacağı ve ayrılan amortismanların 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda takip edileceği hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabının niteliği ve işleyişini açıklayan 454 ve 455’inci maddelerinde ise kamu-özel iş birliği modeli sonucunda girişilen taahhütlerin ve bu taahhütlere yönelik yapılacak ekleme, fiyat güncellemeleri ile bunlardan yerine getirilenlerin veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izleneceği; girişilen taahhütler ile bunlara yapılan ilaveler ve güncellemelerden kaynaklı taahhüt artışlarının 922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabı’na borç, 923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı Hesabı’na alacak; yerine getirilen taahhüt tutarlarının ise sözleşme fiyatları üzerinden 922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabı’na alacak, 923 Kamu- Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan inceleme sonucunda, Kamu İdaresi tarafından yap-işlet-devret modeli kapsamında yaptırılan; “Nilüfer Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Soğuk Hava Deposu Tesisi”, “Bursa Ağrı İli ve İlçeleri Derneği Sosyal Tesisi”, “Ertuğrul Kız Yurdu Binası”, “Bursa Galatasaray Taraftarlar Derneği Binası”, “Cebel ve Yöresi Kültür ve Dayanışma Derneği Binası”, “Filibe Yöresi Kültür ve Dayanışma Yardımlaşma Derneği Binası” ile “Yüzüncüyıl Kız Yurdu ve Artvinli Sanayici ve İş İnsanları Derneği Kültür Evi” yapım işlerinin taahhütlerinin yerine getirilmesi ve inşaat bitişlerinin, 922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabı ile 923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nda izlenmediği, ayrıca Ahmet Yesevi Mahallesi Garpark Projesinin işletme süresinin başlamış olmasına karşın 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’nda takip edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa katıldığını ve gerekli kayıtların mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştireceğini belirtmiştir.
Kamu İdaresi tarafından yap-işlet-devret modeli kapsamında girişilen taahhütlerin yukarıda yer verilen muhasebe hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.