Yap – İşlet – Devret Usulü ile İhale Edilen Taşınmaz İçin Kiracı Firma Tarafından Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesine Karşılık Sözleşmede Yazılı Müeyyidelerin Uygulanmaması (Sayıştay)

BULGU: Yap – İşlet – Devret Usulü ile İhale Edilen Taşınmaz İçin Kiracı Firma Tarafından Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesine Karşılık Sözleşmede Yazılı Müeyyidelerin Uygulanmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Ezine İlçesi Akçakeçili Köyü Aktaş Mevkiinde ve Turizm Bölgesi İçinde Yer Alan Arazide Asgari 5 Yıldızlı Termal Otel ya da 1. Sınıf Tatil Köyü Olarak İnşa Etmek ve İşletilmek Üzere Uzun Süreli Kiralama İşinde Kiracı firma tarafından yatırım süresi içerisinde Sözleşme ve eklerinde belirlenen tesislerin yapılmamasına rağmen Sözleşmede yazılı olan müeyyidelerin uygulanmadığı görülmüştür.
Sözleşme eki Şartnamede; Girişimciye Belediyeden onaylı imar durum belgesi ile birlikte yer tesliminin tutanakla yapılacağı, Yatırım döneminin yatırımcıya yer tesliminin yapılması ile başlayan 12 ay projelendirme ve 36 ay içinde inşaatı tamamlanarak hizmete açılmasını öngören dönemi kapsadığı ifade edilmiştir.
Söz konusu Şartnameye göre belirtilen sürede projelerin bitirilmemesi halinde yatırımcının talebi üzerine en fazla üç ay ek süre verilebileceği, bu ek süre için her ay yıllık kira bedelinin %10’u tutarında ilave ceza ödeneceği, cezanın ödenmemesi veya verilen ek süre içerisinde de projelerin bitirilememesi halinde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihalenin bozulacağı ve varsa teminatın gelir kaydedileceği belirtilmiştir.
Kiracı firma ile taşınmaz kiralama sözleşmesi 29.08.2014 tarihinde imzalanmıştır. Ezine Belediyesinden ruhsat alma sürecinin uzaması sebebiyle yer teslimi 01.09.2020 tarihinde yapılabilmiştir. Yapı ruhsatlarının verilme tarihi olan 05.10.2020 tarihinden itibaren 12 aylık projelendirme süreci başlamış ve bu süre 05.10.2021 tarihinde sona ermiştir. Bu aşamadan sonra inşaat dönemi başlamış ve bu süre de 05.10.2023 tarihinde tamamlanmıştır. Bu tarihte kiracı firma tarafından sözleşmede taahhüt edilen yatırımların bitirilmiş olması ve tesisin işletmeye açılması gerekmektedir.
Bu süreç içerisinde 20.10.2022 tarihinde İdare tarafından kiracı firmaya tesisin 36 ay sonunda inşaatının tamamlanarak hizmete açılması, bu doğrultuda mevcut iş programının taraflarına gönderilmesi yazılı olarak iletilmiştir.
Kiracı firma tarafından herhangi bir geri dönüş sağlanmamış olup inşaat yapım süresinin bitim tarihinden bir hafta önce Covid salgını gerekçe gösterilerek ek süre verilmesi talep edilmiştir. Bunun üzerine Özel İdare Encümeni tarafından yüklenicinin talebi doğrultusunda 05.10.2023 tarihinde 1 yıl 7 ay 28 gün ek süre verilmiştir.
Yüklenici firma Covid Salgın dönemi ve ertesi yıl bu yönde bir talepte bulunmamış, ikinci yılın sonunda İdarenin yazmış olduğu yazıya da kayıtsız kalarak cevap vermemiştir. Covid salgın döneminde süre uzatım, sözleşme feshi, kira bedellerinin indirimi ile ilgili olarak yürürlüğe giren düzenlemeler 2023 yılı itibariyle geçerliliğini kaybetmiştir. Yüklenicinin talep ettiği süre uzatımı ile ilgili olarak söz konusu sözleşme hükümleri ve yukarıda belirtilen düzenlemeler çerçevesinde süre uzatımı verilmesi mümkün değildir. Ancak ilave ceza şartıyla en fazla üç aylık süre verilebilir.
Kamu İdaresi cevabında Kiracı firmanın ihale sözleşmesi gereği “Mücbir sebepler dolaysıyla meydan gelebilecek gecikmeler için idare yetkili karar organlarının alacağı kararlarla ek süre verilebileceği” hükmü ile İdareden 27.09.2023 tarihli dilekçe ile süre uzatımı talebinde bulunduğu,
Mevcut proje inşası için covid-19 salgınının Kamu ihale sözleşmelerine etkisi konulu 02.04.2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan Cumhurbaşkanlığı 2020/5 nolu genelge ile mücbir sebep olarak Covid-19 salgını başlangıcının kabul edildiği, 03.06.2022 tarihli resmi gazetede yayınlanan Cumhurbaşkanlığı 2022/5 sayılı genelge ile 2020/5 sayılı genelgenin yürürlükten kalktığı,
Buna göre;
İhale sözleşmesi ele alındığında sözleşmede “Mücbir sebepler dolaysıyla meydan gelebilecek gecikmeler için idare yetkili karar organlarının alacağı kararlarla ek süre verilebileceği” imza altına alındığı, inşaat başlangıç tarihinin 05.10.2020 olduğu ve bu genelge dönemlerinde kaldığı, 05.10.2020 tarihinden itibaren genelgenin bitiş tarihi olan 03.10.2022 tarihine kadar dönemde covid-19 nedeni ile çalışılmadığı varsayılarak 28 gün 7 ay 1 yıl olarak süre verilebileceği değerlendirildiği, ihale sözleşmesindeki idare yetkili karar organı olan encümence “Mücbir sebepler dolayısıyla” ek süre verilebileceği hususunun sözleşmede yer aldığı, Cumhurbaşkanlığı Genelgelerinde covid salgınının mücbir sebep olarak görüldüğü, İl Encümence ihale sözleşmesi ile kendisine verilen yetkiye istinaden, covid salgını Cumhurbaşkanlığı Genelgesi süre hesabı ile bağlantı kurularak süre uzatımı hesabında kullanılarak ve cezai şartlar korunarak 05.10.2023 tarih, 1820 sayılı İl Encümen Kararı ile sözleşmedeki yetkiye istinaden süre uzatımı verildiği, Buna göre kira sözleşme bitim tarihinin 02.06.2025 olduğu, kira ödeme ve sözleşmedeki diğer hususların takibi yapılacağı ifade edilmiştir.
Öncelikle söz konusu iş 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale edilmiştir. Cevaba dayanak olan 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi işleri kapsamaktadır. Dolayısıyla söz konusu Genelge cevaba dayanak teşkil etmemektedir.
İkinci olarak Kiracı firma ek süre talebini Covid dönemi bittikten sonra İdarenin de bir yıl önce uyarı yazısına rağmen inşaat bitim tarihine yakın bir zamanda İdareye bildirmiştir. Verilen ek sürenin Covid salgınıyla bir alakası bulunmamaktadır.
Sonuç olarak kiracı firmaya her ay yıllık kira bedelinin %10’u kadar ilave ceza ödemesi koşuluyla en fazla üç ay süre verilebilir. Şayet bu süre içerisinde de projelerin bitirilmemesi durumunda sözleşmenin feshedilerek teminatın gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU