|
ÖZET: Yapı Kayıt Belgesi alan bazı bina sahiplerinin, emlak vergisini arazi vergisi üzerinden ödemeye devam ettikleri tespit edilmiştir. İmar barışı çerçevesinde, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun Geçici 16’ncı maddesi ile 31.12.2017 tarihinden önce inşa edilen yapıların kayıt altına alınması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na başvuruların 31.10.2018 tarihine kadar yapılması ve kayıt bedelinin 31.12.2018 tarihine kadar ödenmesi gerekmekteydi. Başvuru ve ödeme süreleri daha sonra uzatılmıştır.
Yapı Kayıt Belgesi, ilgili belediyelere teslim edilmek üzere yapı sahiplerine verilmekte ve bu belgelerin kullanımıyla ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Emlak Vergisi Kanunu’na göre, Türkiye sınırları içindeki binalar bina vergisine tabidir. Ancak yapılan incelemelerde, yapı kayıt belgesi almış olan 100 mükelleften 10’unun, bina vergisi yerine arazi vergisi ödemeye devam ettiği belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek geçmişe dönük düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, yapı kayıt belgesi sunan mükelleflerin emlak vergisi yükümlülükleri gözden geçirilmeli ve bina vasfına uygun olan yapılar için bina vergisi tahsil edilmelidir. |
BULGU: Yapı Kayıt Belgesi Alan Bazı Bina Sahiplerinin Arazi Vergisi Ödemeye Devam Etmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İmar barışı kapsamında yapı kayıt belgesi alan bazı bina sahiplerinin emlak vergisini arazi vergisi üzerinden ödemeye devam ettiği görülmüştür.
Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla 3194 sayılı İmar Kanunu’na eklenen Geçici 16’ncı madde ile 31.12.2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31.10.2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31.12.2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Maddede ayrıca başvuru ve ödeme süresinin bir yıla kadar uzatılabileceği belirtilmiştir. Bu hükme istinaden 01.07.2019 tarihli ve 30818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1267 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile başvuru süresi 15.06.2019 tarihine, ödeme süresi ise 31.12.2019 tarihine kadar uzatılmıştır.
Ayrıca İmar Kanunu’nun Geçici 16’ncı maddesinde dayanılarak hazırlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar, 06.06.2018 tarihli ve 30443 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Usul ve Esaslar’ın “Yapı kayıt belgesinin kullanım yerleri” başlıklı 6’ncı maddesi ile yapı kayıt belgesi verilen yapıların maliklerine bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine verme zorunluluğu getirilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesine göre Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bu Kanun hükümlerine göre Bina Vergisine tabi olduğu, 3’üncü maddesinde Bina Vergisini; binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödeyeceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 2’nci maddesine göre bina tabiri; yapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsamaktadır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5’inci maddesinde ise bina, kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılar olarak tanımlanmıştır.
İmar barışı kapsamında yapı kayıt belgesi alarak idareye ibraz etmiş kişilerle bu kişilere ait emlak vergisi mükellefiyetlerinden örneklem usulüyle seçilen 100 mükellefin incelenmesi neticesinde, yapı kayıt belgesi alarak taşınmazları üzerinde ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıları kaydettiren 10 mükellefin bina vergisi yerine arazi vergisi üzerinden emlak vergisi ödemeye devam ettiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup geçmişe dönük olarak gerekli düzeltmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından yapı kayıt belgesini ibraz edenlerin mükellefiyetleri incelenerek bina vasfına uyan yapılar için bina vergisi üzerinden emlak vergisi alınması gerekmektedir.