ÖZET: Yapı ruhsatı düzenlenmeden önce otopark bedellerinin tahsil edilmediği tespit edilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi Otopark Yönetmeliği çerçevesinde, kendi parselinden otopark ihtiyacını karşılamayan yapılara ait otopark bedellerinin, yapı ruhsat harcıyla birlikte alınması gerektiği belirtilmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, 89 otopark yeri için bu bedellerin tahsil edilmediği ortaya çıkmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili maddelerine dayanan Otopark Yönetmeliği, yapı ruhsatı ve kullanma izinlerinin verilmesi için otopark yerlerinin ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Yönetmelik, otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsilatına dair esasların belirlenmesini ve bu bedellerin kamu bankalarında açılacak otopark hesaplarına yatırılmasını öngörmektedir. Ancak, gerekli hesapların açılmadığı ve bedellerin tahsil edilmediği anlaşılmaktadır.

Kamu idaresi, bu durumu kabul etmiş ve gelecekte mevzuat hükümlerine uyulacağına dair taahhütte bulunmuştur. Otopark gelirlerinin takip edilmemesi, mevzuatın uygulanamamasına ve otopark sorununu çözmek için kullanılabilecek önemli gelirlerin kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsilatının sağlanması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Yapı Ruhsatı Düzenlenmeden Önce Otopark Bedellerinin Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Otopark Yönetmeliği gereği otopark ihtiyacını kendi parselinden karşılamayan yapılara ilişkin olarak yapı ruhsat harcıyla birlikte tahsil edilmesi gereken otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37’nci ve 44’üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan Otopark Yönetmeliği’nin “Yapı ruhsatı ve kullanma izinlerinin verilmesi” başlıklı 10 uncu maddesinde, yapılacak yapılara belirtilen esaslara göre otopark yerleri ayrılmadan yapı ruhsatı verilmeyeceği ve söz konusu otoparklar inşa edilip hazır hale getirilmeden yapı kullanma izni verilmeyeceği düzenlenmiştir. Yönetmelik’in “Otopark Bedelinin Tahakkuk ve Tahsili” başlıklı 12’nci maddesi uyarınca otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esasları bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak ilgili idareler tarafından belirlenecek ve otopark bedelleri kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılacaktır.

Bu düzenlemelere göre otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılması, bu hesapta toplanan meblağa yasaların öngördüğü faiz oranının uygulanması ve hesaptaki meblağın otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılmaması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, 89 adet otopark yeri için yapı ruhsat harcıyla birlikte alınması gereken otopark bedelleri tahsil edilmemiştir. Diğer bir ifadeyle Otopark Yönetmeliği gereği otopark ihtiyacını kendi parselinden karşılayamayan yapılara ilişkin olarak yapı ruhsat harcıyla birlikte tahsil edilmesi gereken bedeller için herhangi bir otopark hesabının açılmadığı, yapı ruhsatı düzenlenmeden önce tahsil edilmesi gereken otopark bedellerinin tahsil edilmediği görülmüştür.

Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu husus kabul edilmiş olup, sonraki dönemlerde mevzuat hükümlerine riayet edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, otopark gelirlerinin takibinin, tahakkukunun ve tahsilatının yapılmaması, belirtilen mevzuat hükümlerinin hayata geçirilememesine ve otopark sorununun çözümü amacıyla kullanılabilecek gelirlerde önemli kayıplara neden olduğundan, bu gelirlerin anılan Yönetmeliğe uygun olarak tahakkuk ve tahsil esaslarının belirlenmesi ve 89 adet otopark yeri için otopark bedellerinin tahsil edilmesinin sağlanması gerekmektedir.