|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, bazı binaların yapı ruhsatı olmaksızın kullanıldığını ve bu binalara emlak vergisi tahakkuk ettirilmediğini ortaya koymuştur. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili maddeleri, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilen yapıların tespit edilmesi durumunda, belediyeler veya valilikler tarafından gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’na göre, bina maliklerinin emlak vergisi ödemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ruhsat alınmadan kullanılan binalarda, tapu kayıtlarında mal sahibi görünmese bile, bu binalara malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olduğu ifade edilmektedir.
Yapılan incelemelerde, 2022 yılı itibarıyla belediye sınırları içinde ruhsat alınmadan inşa edilmiş 41 yapı tespit edilmiştir. Bu yapılar arasında yalnızca 9 tanesine emlak vergisi tahakkuk ettirilirken, 32 yapı için bu işlem gerçekleştirilmemiştir. İlgili idare, denetim bulgularına dayanarak gerekli çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir. Mevzuat hükümlerine uygun olarak, ruhsatı olmayan binalara ilişkin emlak vergisi tarh ve tahakkuk işlemlerinin bir an önce gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. |
BULGU: Yapı Ruhsatı Olmayan Bazı Binalardan Emlak Vergisi Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yer alan ve yapı ruhsatı alınmadan kullanılan bazı binalara emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumunun tespit edilerek, yapının mühürleneceği ve inşaatın derhal durdurulacağı, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılacağı ve masrafın yapı sahibinden tahsil edileceği belirtilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde; Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödemesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binalarda tapu kayıtlarında bina maliki gözükmese dahi binaya malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olarak emlak vergisi ödemesi gerekmektedir. Şöyle ki; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden; yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binalarında emlak vergisine tabi olduğu ve bu binalara malik gibi tasarruf edenlerin emlak vergisini ödemesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; İdare İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden alınan verilere göre 2022 yılında İdare sınırları içerisinde 41 adet yapı ruhsatı alınmadan kullanılan yapı bulunduğu görülmüştür. Bu 41 adet yapıdan 9 adetine emlak vergisi tahakkuk ettirildiği, geriye kalan 32 adetine ise emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından gerekli çalışmaların yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak, yapı ruhsatı alınmadan kullanılan bazı binalara ilişkin emlak vergisi tarh ve tahakkuk işlemlerinin yerine getirilmesi gerekmektedir.