|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye sınırları içinde yapı ruhsatı alınmadan kullanılan bazı binalara emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili maddeleri, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılan yapıların tespit edilmesi durumunda, belediyeler tarafından gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmektedir. Bu bağlamda, ruhsat alınmadan inşa edilen binaların mühürlenmesi ve yıkılması gibi önlemler öngörülmektedir.
Ayrıca, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, bina maliklerinin emlak vergisi ödeme yükümlülüğünü düzenlemektedir. Yapı ruhsatı bulunmayan binalarda, tapu kayıtlarında malik olarak görünmese bile, bu binalara malik gibi tasarruf eden kişilerin emlak vergisi ödemesi gerekmektedir. 2022 yılı itibarıyla, 346 ruhsatsız yapı tespit edilmiş ve bunlardan 262’sine emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği ortaya çıkmıştır. İdare, bu 262 yapıdan 32’sinin emlak vergisi tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirildiğini, diğerleri için ise çalışmaların sürdüğünü bildirmiştir. Sonuç olarak, mevzuat gereği, yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binalara ilişkin emlak vergisi tarh ve tahakkuk işlemlerinin yerine getirilmesi zorunludur. Bu durum, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de belediyenin mali kaynaklarının artırılması açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapı Ruhsatı Olmayan Bazı Binalardan Emlak Vergisi Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yer alan ve yapı ruhsatı alınmadan kullanılan bazı binalara emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumunun tespit edilerek, yapının mühürleneceği ve inşaatın derhal durdurulacağı, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılacağı ve masrafın yapı sahibinden tahsil edileceği belirtilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde; Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödemesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binalarda tapu kayıtlarında bina maliki gözükmese bile, binaya malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olarak emlak vergisi ödemesi gerekmektedir. Şöyle ki; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olacağı belirtilmiştir.
Söz konusu yasal düzenlemelerden; yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binaların da emlak vergisine tabi olduğu ve bu binalara malik gibi tasarruf edenlerin emlak vergisini ödemesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; 2022 yılında İdare sınırları içerisinde 346 adet yapı ruhsatı alınmadan kullanılan yapı tespit edildiği, bu yapılardan 262 adedine ise emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen İdare tarafından, bulguda belirtilen 262 yapıdan 32 adedinin emlak vergisi tahakkuk işlemlerinin yapıldığı, diğerleri ile alakalı çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, mevzuat hükümleri uyarınca, yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binalara ilişkin emlak vergisi tarh ve tahakkuk işlemlerinin yerine getirilmesi gerekmektedir.