|
ÖZET: Yapı ruhsatı olmadan inşa edilen binalara emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar, ilgili idarelerce tespit edildiğinde mühürlenmeli ve inşaat durdurulmalıdır. Ayrıca, bu tür yapılar, belediye encümeni veya il idare kurulu kararıyla yıkılabilir ve masrafları yapı sahibinden tahsil edilir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nda ise, bina maliklerinin emlak vergisi ödemesi gerektiği belirtilmiştir. Yapı ruhsatı olmadan kullanılan binalarda, tapu kayıtlarında mal sahibi görünmese bile, bu binalara malik gibi tasarruf edenlerin vergi mükellefi olduğu anlaşılmaktadır.
2024 yılı itibarıyla yapılan incelemelerde, belediye sınırları içinde ruhsatsız olarak inşa edilen ve yıkım kararı alınmasına rağmen yıkılmayan 106 yapı tespit edilmiştir. Bu yapılara yönelik emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, emlak vergisi tarh ve tahakkuk işlemlerine başlamıştır. Geçmiş yıllarda da ruhsatsız inşa edilen birçok yapının bulunduğu göz önüne alındığında, bu yapıların emlak vergisi mükellefiyetine ilişkin işlemlerin tamamlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Yapı Ruhsatı Olmayan Binalardan Emlak Vergisi Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yer alan ve yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binalara emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumunun tespit edilerek, yapının mühürleneceği ve inşaatın derhal durdurulacağı, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılacağı ve masrafın yapı sahibinden tahsil edileceği belirtilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde; Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödemesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binalarda tapu kayıtlarında bina maliki gözükmese dahi binaya malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olarak emlak vergisi ödemesi gerekmektedir. Şöyle ki; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden; yapı ruhsatı alınmadan kullanılan binaların da emlak vergisine tabi olduğu ve bu binalara malik gibi tasarruf edenlerin emlak vergisini ödemesi gerektiği anlaşılmaktadır.
İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden temin edilen veriler üzerinde yapılan incelemelerde; 2024 yılında İdare sınırları içerisinde ruhsatsız olarak inşa edilmiş ve encümen tarafından hakkında yıkım kararı alınıp yıkımı gerçekleştirilmeyen 106 adet yapı bulunduğu görülmüş olup söz konusu yapılara yönelik emlak vergisi tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, emlak vergisine yönelik tarh ve tahakkuk işlemlerine başlandığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip ve tahsil işlemleri gerçekleştirilen emlak vergisine yönelik mücavir alan sınırları içerisinde geçmiş yıllarda da yapı ruhsatı alınmadan inşa edilen birçok yapı olduğu düşünüldüğünde söz konusu vergi mükellefiyetine yönelik tarh ve tahakkuk işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.