ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde yapılan incelemelerde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun olarak gerçekleştirilen taşınmaz kiralamalarında geçici teminat uygulamalarında mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir. Kanunun 25. maddesi, ihale katılımcılarından işin tahmin edilen bedelinin %3’ü oranında geçici teminat alınmasını öngörmektedir. Ayrıca, 54. maddeye göre, sözleşme imzalamaktan kaçınan kazanan isteklilerin geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Denetim sonuçlarına göre, 2022 yılında sözleşme imzalamayan yedi isteklinin geçici teminatları gelir kaydedilmemiş, bazıları iade edilmiş, bazıları ise 330 nolu hesapta bekletilmiştir. Bu durum, ilgili istekliler hakkında yasaklılık kararı verilmemesiyle sonuçlanmıştır. 2886 sayılı kanun gereği, sözleşme imzalamaktan imtina eden isteklilerin geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi ve bu isteklilere bir yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklama getirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, mevzuata uygun bir uygulama sağlanmadığı için, sözleşme imzalamayan isteklilerin geçici teminatlarının yönetiminde ciddi eksiklikler söz konusudur. Bu durum, ihale süreçlerinin etkinliğini ve güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir.

BULGU: Yapılan İhaleyi Kazandığı Halde Sözleşme İmzalamayan İsteklilerin Geçici Teminatlarının Gelir Kaydedilmemesi, Haklarında Yasaklılık Kararı Alınmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye hesaplarında yapılan incelemede, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yapılan taşınmaz kiralamalarında, geçici teminatlara ilişkin mevzuata aykırı uygulamalar olduğu tespit edilmiştir.
2886 sayılı kanunun 25’inci maddesinde isteklilerden, ihale konusu işin tahmin edelin %3’ü oranında geçici teminat alınacağı ifade edilmiştir. 26’ncı maddede ise geçici teminat olarak kabul edilecek değerler tahdidi olarak sayılmıştır. 54’üncü maddede ise, geçici teminatın ancak sözleşmenin imzalanmasından sonra iadesinin mümkün olduğu, kazanan isteklinin sözleşme imzalamaktan imtina etmesi halinde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihalenin bozulacağı ve varsa geçici teminatının gelir kaydedileceği belirtilmektedir.
Kanunun 84’üncü maddesinin üçüncü paragrafında üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler hakkında, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verileceği ve bu kararların Resmi Gazete’de ilan ettirileceği ifade edilmiştir.
Özetle 2886 sayılı kanuna göre yapılan ihalelerde kazanan ancak sözleşme imzalamaktan imtina eden isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilerek hakkında 1 yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede 2022 yılı içerisinde sözleşme yapmaktan imtina eden yedi isteklinin hiçbirinin teminatının gelir kaydedilmediği, bir kısmının iade edildiği, bir kısmının da 330 nolu hesapta bekletildiği, isteklilerin hiç biri hakkında da yasaklılık kararı verilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda verilen mevzuata gereği sözleşme imzalamaktan imtina eden isteklilerin geçici teminatlarının gelir kaydedilerek ayrıca bunlar hakkında yasaklılık kararı verilmesi gerekmektedir.