ÖZET: Yapılandırılmış ve tecil edilmiş alacakların yanlış hesaplarda takip edildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyeleri, kısa vadeli faaliyet alacaklarını 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı yerine 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda kaydetmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, tecil ve tehir edilen alacakların doğru hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde, idarenin tecil ettiği alacakların bazıları, borçluların zamanında ödeme yapmaması nedeniyle takipli hale dönüşmüştür. Bu durum, tecil edilen alacak miktarının tam olarak belirlenememesine yol açmıştır. Ayrıca, 121 ve 122 no’lu hesaplarda hatalı takip nedeniyle alacak miktarları arasında tutarsızlıklar gözlemlenmiştir. İdarenin bu bulgulara katıldığı ve gerekli düzeltmelerin yapılacağına dair bir açıklama yaptığı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, yapılandırılmış kısa vadeli alacakların ilgili hesaplara doğru bir şekilde aktarılması ve bu sayede mali tabloların güvenilir verilerle güncellenmesi önem arz etmektedir. Bu adımlar, mali yönetimin şeffaflığını artıracak ve hesapların doğruluğunu sağlayacaktır.

BULGU: Yapılandırılarak Tecil Edilmiş Alacakların Hatalı Hesapta Takip Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Taksitlendirilerek tecil edilmiş kısa vadeli faaliyet alacaklarının, 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı yerine 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının işleyişinin izah edildiği 91’inci maddesinde; takipli alacaklardan tecil ve tehir edilen tutarların; bu hesaba alacak, vadesine göre 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı veyahut 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.

Mezkûr Yönetmelik’in 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabının işleyişinin izah edildiği 94’üncü maddesinde ise; gelirlerden alacaklar hesabı veya gelirlerden takipli alacak hesabında kayıtlı tutarlardan içinde bulunulan mali yıl sonunu geçmeyen bir süre ile tecil ve tehir edilen tutarların bu hesaba borç, alakasına göre 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede; İdarenin yapılandırarak tecil ettiği alacaklarının bulunduğu, bunlardan bazılarının tecilinin borçluların zamanında ödeme yapmaması sebebiyle bozularak takipli hale geldiği, herhangi bir çalışma ifa edilmemesinden mütevellit tecili devam eden alacak miktarının yekûnunun tam olarak belirlenemediği ve tecili devam alacakların 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı yerine 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. Bu sebeple, bilançoda 121 no.lu ve 122.no.lu hesap sırasıyla; hatalı takip edilen tecilli alacak miktarı kadar fazla ve noksan olarak yer almaktadır.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup gerekli çalışmaların ve kayıtların yapılacağı ifade edilmiştir.

Yapılandırılarak tecil edilmiş kısa vadeli alacakların, alakalı hesaplardan 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına aktarılarak takip edilmesi ve bu suretle de mali tablolara doğru veri aktarılması gerekmektedir.