BULGU: Yapılandırılmış Alacakların Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık tarafından yapılandırma kanunları kapsamına giren faaliyet alacaklarından tecilli veya tehirli hale gelenlerin 122-222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 122 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 57’inci maddesinde; “Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabı; gelirlerden alacaklar veya gelirlerden takipli alacaklar ya da diğer faaliyet alacakları hesaplarında kayıtlı tutarlardan mevzuatı gereğince, bir yılı veya içinde bulunulan faaliyet dönemi sonunu geçmeyen bir süreyle tecil veya tehir edilen tutarlar ile duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan, dönem sonunda tecil ve tehir süresi bir yılın altına inen tutarlar ve bunlardan tahsil edilen, tecil veya tehiri kaldırılanların izlenmesi için kullanılır.”
Aynı Yönetmelik’in 222 Gelirlerden Alacaklar Hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 140’ıncı maddesinde ise; “Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabı, gelirlerden alacaklar veya gelirlerden takipli alacaklar ya da diğer faaliyet alacakları hesaplarında kayıtlı tutarlardan mevzuatı gereğince bir yılı aşan bir süreyle tecil veya tehir edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Ek olarak, 12.03.2023 tarih ve 32130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” hükümleri ile kapsama giren alacaklar için yapılandırma imkanı tanınmıştır. Bu kapsamda Bakanlık tarafından faaliyet alacaklarına ilişkin Kanun’da öngörülen, ilgisine göre tecil, tehir veya terkin işlemlerinden biri veya birkaçı tesis edilmiştir.
Ancak bu kapsamda tecilli ve tehirli alacak haline gelen faaliyet alacaklarının 122-222 No.lu hesaplarda izlenmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, Bölge Müdürlükleri tarafından Karayolu Taşıma Kanunu’na göre kesilen idari para cezalarının yapılandırma konusunu teşkil ettiği, yapılandırılan idari para cezalarının Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ilgili birimlerine doğrudan ödendiğinden, Bölge Müdürlüklerince tecilli ve tehirli alacak kaydına ilişkin herhangi bir işlem yapılamadığı ifade edilmiştir. Söz konusu alacakların ilgili hesaplarda izlenmesi için taşra birimleri ile ilgili muhasebe birimleri arasında koordinasyon kurulması hususunda çalışmalara başlanacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, tecilli veya tehirli hale gelen alacakların Yönetmelik hükümlerine uygun olarak 122-222 No.lu hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlık tarafından yapılandırma kanunları kapsamına giren tecilli ve tehirli alacakların 122-222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında izlenmediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre bu alacakların izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi, Bölge Müdürlükleri tarafından kesilen idari para cezalarının yapılandırma kapsamına girdiğini, ancak bu alacakların ilgili hesaplarda kaydedilmediğini belirtmiştir. İlgili muhasebe birimleri arasında koordinasyon sağlanması için çalışmalar başlatılacağı ifade edilmiştir. |