|
ÖZET: Yapılandırılmış borçların yanlış hesaplarda takip edildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 7440 ve 7256 sayılı kanunlar çerçevesinde yapılandırdığı yükümlülüklerin hatalı bir biçimde kaydedildiği ve bu yükümlülüklere ilişkin faizlerin tamamının gider olarak gösterildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, ödenecek diğer yükümlülüklerin izlenmesi için belirlenen hesap gruplarının doğru kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yönetmelikte yer alan düzenlemelere göre, vadesi geçmiş ve taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülüklerin doğru hesaplarda izlenmesi önemlidir. Yapılandırılan kamu borçlarının anapara taksit ödemeleri, vade sürelerine göre 368 ve 438 numaralı hesaplarda takip edilmelidir. Ancak yapılan incelemelerde, söz konusu borçların 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı üzerinden izlendiği ve ilgili faizlerin 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür. Sonuç olarak, kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçların doğru hesaplara kaydedilmesi için gerekli düzeltmelerin yapılması gerekmektedir. Bu, mali kayıtların doğruluğunu sağlamak ve kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapılandırılmış Borçların Yanlış Hesapta Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 7440 ve 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunlar kapsamında yapılandırılmış yükümlülüklerinin hatalı hesaplarda takip edildiği bu yükümlülüklere ilişkin faizlerin tamamının gider kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; “36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler” başlıklı 268’inci maddesinde, “(1) Bu hesap grubu, kurumca sorumlu veya mükellef sıfatıyla ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borçlar ile sosyal güvenlik kesintileri, fonlar adına tahsil edilen tutarlar ve mevzuatı gereğince bütçe gelirlerinden diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar ve giderler için ayrılan her türlü karşılıkların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “368 Vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabı” başlıklı hesap açıklamasının, “Hesabın niteliği” başlıklı 278’inci maddesinde “(1) Bu hesap, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabında kayıtlı vergi ve diğer yükümlülüklerden dönem sonunda erteleme veya taksitlendirme süresi bir yılın altına inenler bu hesaba kaydedilir.”, “Hesabın işleyişi” başlıklı 279’uncu maddesinde “(1) Vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1) Vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler bu hesaba alacak, 360- Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı, 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
1) Bu hesapta kayıtlı tutarlardan ilgili kurumlara yapılan ödemeler bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.”, yine aynı Yönetmelik’in “438 Kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabı”nın “Hesabın niteliği” başlıklı 322’nci maddesinde, “(1) Bu hesap, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Bu kapsamda yapılandırılan kamu borçlarının anapara taksit ödemelerinden vadesi bir yıl ve bir yılın altında olanlar 368 no.lu hesapta, bir yılın üzerinde olanlar 438 no.lu hesapta takip edilmelidir.
Yapılan incelemede, 7440 ve 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunlar kapsamında İdarenin Vergi Dairesine olan sırasıyla 22.317.185,17 TL ve 6.813.095,44 TL yapılandırılmış borcu bulunduğu görülmüş olup söz konusu tutarların vadelerine göre 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ile 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekirken 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı izlendiği ve bu yükümlülüklere ilişkin faizlerin tamamının 630 Giderler Hesabı kullanılarak gider kaydedildiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, bulgu içeriği hususlara ilişkin gerekli düzeltme kayıtlarının yapılarak, kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş ana para borçlarının, dönem ayırıcı hesaplar vasıtasıyla ilgili hesaplara kaydının sağlanması gerekmektedir.