|
ÖZET: İdarenin yapılandırılmış vergi ve sosyal güvenlik borçlarının izlenmesinde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporuna göre, mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliği çerçevesinde, yapılandırılmış yükümlülüklerin vadelerine göre uygun hesaplarda takip edilmediği görülmektedir. Yönetmelikte belirtilen 368 ve 438 numaralı maddeler, bu borçların nasıl izlenmesi gerektiğini açıkça tanımlamaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, vadesi bir yıldan uzun olan borçların 438 numaralı hesapta yer almadığı, yalnızca vadesi bir yıldan kısa olanların 368 numaralı hesapta takip edildiği belirlenmiştir.
İdarenin kamuya olan toplam ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçları 31.653.631,21 TL olarak hesaplanmış, bunun 4.476.188,58 TL’lik kısmı bir yıl ve daha kısa süreli vadelidir. Geriye kalan 27.177.442,63 TL ise bir yıldan uzun vadeye sahiptir. İdare, 24.01.2025 tarihli muhasebe işlem fişi ile gerekli düzeltmeleri yapmış olsa da, bu düzeltmelerin 2024 yılı mali tablolarını etkilemediği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, idarenin yapılandırılmış borçları doğru hesaplarda takip etmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapılandırılmış Vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu Borçlarının İlgili Hesaplarda İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin yapılandırmış olduğu vergi ve benzeri yükümlülüklerinin vadelerine göre ayrılarak ilgili hesaplarda takip edilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler “Hesabının İşleyişi” başlıklı 278’inci maddesinde;
“Bu hesap, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılır.
Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabında kayıtlı vergi ve diğer yükümlülüklerden dönem sonunda erteleme veya taksitlendirme süresi bir yılın altına inenler bu hesaba kaydedilir.” denilmektedir.
Yönetmelik’in “438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı” başlıklı 322’nci maddesinde;
“Bu hesap, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılır.” denilmiştir.
İdarenin kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlarının toplamı 31.653.631,21 TL’dir. Bunun 4.476.188,58 TL’lik kısmının vadesi 1 yıl ve daha az sürelidir. Geriye kalan 27.177.442,63 TL’nin ise vadesi 1 yıldan daha uzun sürelidir.
Yapılan incelemede vadesi 1 yıldan uzun olan yapılandırılmış borçların 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında takip edilmediği, vadesi 1 yıl ve daha az olan yapılandırılmış borçların takip edildiği 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabının ise gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, 24.01.2025 tarih ve 562 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile gerekli düzeltmenin yapıldığı ifade edilmiş olsa da bu işlem, 2024 yılı mali tablolarını etkilememektedir.
İdare vadesi 1 yıl ve daha az olan yapılandırılmış borçlarını 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabında, vadesi 1 yıldan uzun olan yapılandırılmış borçlarını 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında takip etmesi gerekmektedir.