|
ÖZET: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ile Faaliyet Sonuçları Hesabı arasındaki uyumsuzluk, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında önemli bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. İlçe Belediyesi, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi gereken 11.365.021,80 TL tutarındaki harcamayı, yanlışlıkla 630 Giderler Hesabına kaydetmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204. maddesi, bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için gerekli tüm giderlerin izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, yapılan bu hatalı uygulama, ilgili hesapların bilanço ve faaliyet sonuçları tablolarında yanlış yansımalar yaratmaktadır.
Yönetmelik gereğince, harcamaların ilgili hesaplara doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 630 Giderler Hesabında görülen fazla tutar, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabında eksikliklere yol açmaktadır. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini ve doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. Kamu İdaresi, gelecekte kayıtların doğru bir şekilde yapılacağını taahhüt etmiştir; ancak mevcut hataların düzeltilmesi ve yönetmelik hükümlerine uygun hareket edilmesi, mali raporlamanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ile Faaliyet Sonuçları Hesabının Mevcut Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi ve iş bitiminde ilgili duran varlık hesabına aktarılması gereken yapım işleri tutarlarının 630 Giderler Hesabına kaydedilmek suretiyle giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204’üncü maddesinde, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliği açıklanmış ve bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Maddede ayrıca geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarımın gerçekleşeceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in 376’inci maddesinde, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabının niteliği açıklanmış ve dönem sonunda 630 Giderler Hesabının borç bakiyesinin bu hesaba aktarılarak kapatılacağı, 362’inci maddesinde ise dönem sonunda Faaliyet Sonucu Hesabının alacak bakiyesi vermesi durumunda bu tutarın 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu hesabına aktarılarak bilançoda gösterileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi gereken 11.365.021,80 TL tutarındaki harcamanın 630 Giderler Hesabına kaydedildiği anlaşılmıştır. Söz konusu hatalı uygulamalar sebebiyle 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı itibarıyla 2024 Yılı Bilançosunda ve faaliyet sonuçları Tablosunda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; bundan sonraki süreçte kayıtların bulguda belirtilen şekilde yapılacağı ifade edilmektedir.
Yapım işleri için harcanan tutarların ilgili hesaba kaydedilmesi gerekirken gider olarak gösterilmesi 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabının 11.365.021,80 TL eksik, 630 Giderler Hesabının ise bu tutar kadar fazla görünmesine neden olmaktadır. Ayrıca bu yatırımlar tamamlandığında aktarılması gereken ilgili varlık hesapları da sonraki yıllarda eksik görünecektir. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. Bu itibarla, muhasebenin bilgi verme ve izleme fonksiyonu ile tam açıklama kavramı gereğince bahsedilen kayıtların yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.