|
ÖZET: Yapılan incelemelerde, bir ilçe belediyesinin İller Bankası AŞ kredisiyle inşa edilen ve geçici kabulü yapılan su isale hattı projesine dair muhasebe kayıtlarında mükerrer işlemler tespit edilmiştir. İdarenin vergi geliri paylarından yapılan kredi borcu kesintileri, 300 Banka Kredileri Hesabı yerine yanlışlıkla 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmiş ve yıl sonunda bu tutar 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına aktarılmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür işlemler belirli kurallara tabidir ve mükerrer kayıt yapılması, bilançoda hatalı tutarların görünmesine neden olmaktadır.
Yönetmeliğin ilgili maddeleri, İller Bankasından alınan borçların ve geçici kabul işlemlerinin nasıl muhasebeleştirileceğini açıkça belirtmektedir. Ancak, mevcut durumda, geçmiş yıllarda yapılan harcamaların 258 no.lu hesapta zaten muhasebeleştirildiği göz önüne alındığında, cari yılda yapılan kesintilerin hatalı bir şekilde kaydedilmesi, mükerrer kayıt sorununa yol açmıştır. İdare, bu işlemlerin mükerrerlik içermediğini savunsa da, geçmişteki kayıtların dikkatlice incelenmesi gerektiği açıktır. Sonuç olarak, kredi borcu ödemeleri ve kesintileri, 300 Banka Kredileri Hesabı üzerinden muhasebeleştirilmelidir. Bu durum, hem muhasebe kayıtlarının doğruluğunu sağlamakta hem de bilançoda hatalı görünümün önüne geçmektedir. İlgili süreçlerin daha dikkatli bir şekilde yönetilmesi, gelecekte benzer sorunların yaşanmasını engelleyecektir. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına Mükerrer Kayıt Yapılması ve Mükerrer Kaydedilen Bu Tutarın Yıl Nihayetinde Alakalı Varlık Hesabına Aktarılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İller Bankası AŞ kredisiyle inşa ettirilmiş ve geçici kabulü yapılmış olan su isale hattı işine dair; İdarenin vergi geliri paylarından İller Bankası AŞ tarafından cari yılda gerçekleştirilen kredi borcu kesintilerinin, 300 Banka Kredileri Hesabı yerine mükerrer şekilde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedildiği ve bu tutarın yıl nihayetinde 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına aktarıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 300 Banka Kredileri Hesabının işleyişinin izah edildiği 233’üncü maddesinde; İller Bankasından alınan borçlara karşılık İller Bankasınca kurum paylarından mahsubu yapılan tutarlardan anapara tutarının bu hesaba borç kaydedileceği, mezkûr Yönetmelik’in 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 204’üncü maddesinde; bu hesabın, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici kabul yapılan tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmak üzere izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yine aynı Yönetmelik’in 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının işleyişinin izah edildiği 191’inci maddesinde ise; yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen yeraltı ve yer üstü düzenlerine dair tutarların yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yeraltı ve yerüstü nizamı inşası için gerçekleştirilmiş olup 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen tutarların, geçici kabul işlemi ile birlikte 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına aktarılacağı, geçici kabulü yapılmış işlerle alakalı 258 no.lu hesaba tekrardan kayıt yapılamayacağı ve mevzubahis inşa işi İller Bankası AŞ kredisiyle yapıldıysa; kredi ödemesi için İdare paylarından yapılacak kesintilerin 300 Banka Kredileri Hesabı ile muhasebeleştirileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, geçici kabulü yapılmış olan su isale hattı yapım işi için İller Bankası AŞ tarafından İdarenin vergi geliri paylarından yapılan kredi borcu kesintilerinin; cari yıl boyunca 300 Banka Kredileri Hesabı yerine 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında mükerrer şekilde muhasebeleştirildiği ve bu mükerrer muhasebeleştirilen tutarın yıl sonunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir. Bu muhasebe kayıtları sebebiyle; bilançoda 251 ve 300 no.lu hesap 719.021,07 TL tutarında hatalı olarak yer almaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta; İller Bankası AŞ kredisiyle gerçekleştirilen su isale hattı inşaatına dair geçmiş yıllardaki hakediş ödemelerinde, 258 no.lu hesaba kayıt yapılmamış olması sebebiyle cari yıldaki İller Bankası AŞ tarafından yapılan kredi borcu kesintilerinin 258 no.lu hesap üzerinden muhasebeleştirildiği, bu işlemlerde mükerrerlik olmadığı, 258 no.lu hesaba kaydedilen bu tutarların yıl sonu itibarıyla 251 no.lu hesaba aktarıldığı ve yine yıl sonu itibarıyla İller Bankasına olan kredi borç ana para tutarlarının da 300 ve 400 no.lu hesaplara alacak, 500 Net değer Hesabına borç kaydı yapılarak muhasebeleştirildiği ifade edilmiştir. Her ne kadar gerçekleştirilen muhasebe kayıtlarının mükerrerlik ihtiva etmediği ve doğru şekilde yapıldığı belirtilse de; mevzubahis inşaat dair geçmiş yıllardaki hakediş ödemeleri ile yapılan harcamalar, geçmiş yıllarda zaten 258 no.lu hesapta muhasebeleştirilmiş olduğundan, cari yılda İller Bankası AŞ tarafından İdarenin vergi geliri paylarından, su isale hattı inşaatı kredi borcu için gerçekleştirilen kesintilerin hatalı muhasebeleştirilmesinin; 258 no.lu hesapta mükerrer kayıtlar yapılmasına sebep olarak bilançoda 251 no.lu ve 300 no.lu hesapların mükerrer kaydedilen tutar kadar hatalı görünmesine yol açtığı sarihtir. 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına mükerrer kayıt yapılmaması için geçmişteki işlemler daha dikkatli tetkik edilmeli ve kredi borcu ödemeleri/kesintileri bu hesap üzerinden muhasebeleştirilmemelidir.
İller Bankası AŞ tarafından İdarenin vergi gelirlerindeki payından yapılan mahsupların/kesintilerin, varlık hesapları ile ilişkilendirilmeden 300 Banka Kredileri Hesabı vasıtasıyla muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.