ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Kadıköy Belediyesi’nin Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda kayıtlı olan ve geçici kabulü onaylanan işlere ait yatırım harcama tutarlarının ilgili hesaplara aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi duran varlıkların edinimi ve bunlara ilişkin harcamaların nasıl muhasebeleştirileceğini açıkça belirtmektedir. Ancak, 16 Aralık 2022 tarihinde onaylanan geçici kabul tutanağına rağmen, 22.900.233,08 TL tutarındaki harcama, gerekli hesaplara aktarılmamıştır.

Yapılan incelemeler sonucunda, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenen tutarın, 252-Binalar Hesabı, 264-Özel Maliyetler Hesabı ve 630-Giderler Hesabı’na aktarılmadığı ve bu durumun 2022 yılı bilançosunda eksik kayıtlara yol açtığı belirlenmiştir. İdare, bu eksiklikleri 8 Mart 2023 tarihli muhasebe işlem fişi ile düzeltmiştir. Sonuç olarak, geçici kabulü yapılan işlere ait harcama tutarlarının ilgili hesaplara aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda Kayıtlı Olan Tutarlardan Tamamlanan/Geçici Kabulü Yapılanların İlgili Hesaplara Aktarılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenen ve geçici kabul tutanağı İdarece onaylanan işlere ilişkin yatırım harcama tutarlarının ilgili hesaplara aktarılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “25-Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 186’ncı maddesinin birinci fıkrasında; İdarece faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların maddi duran varlıklar hesap grubu içinde takip edileceği; “Hesap Grubuna İlişkin İşlemler” başlıklı 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (a/1) alt bendinde ise; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 252-Binalar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 192’nci maddesinde; binalar hesabının eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı Yönetmelik’in 264-Özel Maliyetler Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 212’nci maddesinde; bu hesabın, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş ve hesabın işleyişi anılan Yönetmelik’in 213’üncü maddesinde izah edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na ilişkin düzenlemelerin yer aldığı 204 ve 205’inci maddelerine göre; yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde, malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi; tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların da bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine göre; 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilen maddi duran varlıkların değerini artırıcı harcamalar geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarihte;
• İdarenin mülkiyetinde olan binalar için yapılan harcamaların 252-Binalar Hesabı’na,
• İdarece kiralanan taşınmazlar için yapılan harcamaların 264-Özel Maliyetler Hesabı’na,
• İdarenin mülkiyetinde ve/veya kira suretiyle kullanımında olmayıp diğer idarelere ait binalar için yapılan harcamaların ise 630-Giderler Hesabı’na aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; 2022 Yılı Kadıköy Belediyesi Hizmet Binalarında ve Kadıköy İlçesi MEB’e Bağlı Okullarda Tadilat ve Onarım İnşaatı işine ait geçici kabul tutanağı 16.12.2022 tarihinde İdarece onaylanmasına rağmen 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenen 22.900.233,08 TL yatırım harcama tutarının, söz konusu onay tarihinde 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’ndan çıkarılarak yapılan harcama tutarları itibarıyla ilgisine göre 252-Binalar Hesabı’na, 264-Özel Maliyetler Hesabı’na ve 630-Giderler Hesabı’na aktarılmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından söz konusu kayıtların gerçekleştirilmemesi sonucu 2022 yılı bilançosunda 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 22.900.233,08 TL fazla; 252-Binalar Hesabı 11.952.755,08 TL, 264-Özel Maliyetler Hesabı 401.234,80 TL ve faaliyet sonuçları tablosunda 630-Giderler Hesabı 10.546.243,20 TL eksik tutarla yer almaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 08.03.2023 tarih ve 2903 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.
258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenen ve geçici kabul tutanağı İdarece onaylanan işlere ilişkin yatırım harcama tutarlarının ilgili hesaplara aktarılması gerekmektedir.