ÖZET: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’ndaki tutarların ilgili varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, maddi duran varlıkların yapımı için harcanan giderlerin, 258 numaralı hesapta izlenmesi gerekirken, doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bu tür harcamaların geçici kabul belgeleriyle ilgili varlık hesaplarına aktarılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, İdare’nin ilgili hesaplarda gerekli kayıtları yapmadığı ve hatalı borç kayıtlarının düzeltilmediği belirlenmiştir.

Bu durum, Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda 630-Giderler Hesabı’nın 12.530.000,00 TL fazla, Bilanço’da ise maddi duran varlık hesaplarının aynı tutarda eksik görünmesine yol açmıştır. Ayrıca, önceki yıllara ait benzer bulguların da raporda yer aldığı, ancak bu hataların önemlilik seviyesinin altında kaldığı için “Diğer Bulgular” kısmında değerlendirildiği kaydedilmiştir. İlgili mevzuata aykırı uygulamalar, kamu idarelerinin mali durumunu olumsuz etkilemektedir.

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabındaki Tutarların İlgili Varlık Hesaplarına Aktarılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Yapımı süren maddi duran varlıklar için katlanılan giderlerin izlenmesi için kullanılan 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda yer alan tutarların varlık hesaplarına kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre 187’inci maddesine göre yapılmakta olan yatırımlar hesabının kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılıcağı belirtilmiştir. Takip eden maddede ise tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde İdare’nin Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve taşra birimleri tarafından 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç kayıtları yapıldığı görülmüştür. Bir başka deyişle ilgili hesapta bulunan ve maddi duran varlıkların yapımı için harcanan tutarlar varlık hesaplarına aktarılmamıştır. İdre tarafından sunulan düzeltmeye ilişkin muhasebe kaydında 630-Giderler Hesabı’na yapılan hatalı borç kaydının düzeltilmediği görülmüştür. Söz konusu mevzuata aykırı uygulama sebebiyle Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda 630-Giderler Hesabı 12.530.000,00 TL fazla, Bilanço’da ilgili maddi duran varlık hesapları aynı tutarda eksik görünmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU

Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare
Tarafından
Yapılan
İşlem
Açıklama
Peşin Ödenen Kira Giderlerinin Verilen
Depozito ve Teminatlar Hesabında Takip
Edilmesi
2020 Yerine
Getirilmedi
İdare, bulguya konu tutarı 126 Hesabı’nın kiralamalara ilişkin alt kodundan çıkış yapıp aboneliklere ilişkin alt koduna aktarmıştır.
Sonuç olarak hataya konu kayıt düzeltilmemiş yine 126 Hesabı’nda kalmıştır.
Bulguya “Peşin Ödenen Kira Giderlerinin Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Takip
Edilmesi” başlığıyla raporda tekrar yer verilmiştir.
Hataya konu tutar önemlilik seviyesinin altında kaldığından bulgu, raporun “Diğer Bulgular” kısmında yer almıştır.
Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı Bakiyesi ile Birikmiş Amortismanlar Hesabı Bakiyesinin Birbirine Eşit Olmaması 2020 Yerine
Getirilmedi
294 Hesabı ile 299 Hesabı
arasında bulguda konu edilen tutar kadar fark geçen yıl olduğu gibi bu yıl da mevcuttur.
Bulguya “Diğer Duran Varlıklar Hesap Grubuna Ait Birikmiş
Amortismanlar
Hesabının Gerçek Durumu
Yansıtmaması” başlığıyla raporda
tekrar yer verilmiştir.
Hataya konu tutar önemlilik seviyesinin altında kaldığından bulgu, raporun “Diğer Bulgular” kısmında yer almıştır.
Haklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken
Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi
2020 Yerine
Getirilmedi
Geçen yıl olduğu gibi 260 Hesabı’na kaydedilmesi gerek tutarlar doğrudan giderleştirilmiştir.
Bulguya “Haklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi” başlığıyla başlığıyla raporda tekrar yer verilmiştir.
Hataya konu tutar önemlilik seviyesinin altında kaldığından bulgu, raporun “Diğer Bulgular” kısmında yer almıştır..
Kiralanan Taşınmazlar İçin Yapılan Değer
Artırıcı Harcamaların Özel Maliyetler
Hesabına Kaydedilmemesi
2020 Yerine
Getirilmedi
34.000 TL üzeri değer artırıcı harcamaların varlığın değerine eklenmesi gerekmektedir.
Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da ilgili tutarı aşan bazı harcamalar doğrudan giderleştirilmiştir.
Bulguya “Kiralanan
Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı
Harcamaların Özel Maliyetler Hesabına Kaydedilmemesi” başlığıyla raporda tekrar yer verilmiştir.
Hataya konu tutar önemlilik seviyesinin altında kaldığından bulgu, raporun “Diğer Bulgular” kısmında yer almıştır.
Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında Kayıtlı Olan Tutarlardan Tamamlanan/Geçici Kabulü Yapılanların İlgili Varlık Hesabına Aktarılmaması 2020 Yerine
Getirilmedi
Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da geçici kabulü
yapılan işlere ilişkin tutarlar varlık hesaplarına aktarılmamıştır.
Bulguya “Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabındaki Tutarların İlgili
Varlık
Hesaplarına
Aktarılmaması ” başlığıyla raporda tekrar yer verilmiştir.
Hataya konu tutar önemlilik seviyesinin altında kaldığından bulgu, raporun “Diğer Bulgular” kısmında yer
almıştır.