|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda önemli hataların bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu hesap, kamu idarelerine ait devam eden maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılmakta olup, 2021 yılında yalnızca 16 kayıt yapılmış ve çoğu tutar geçmiş yıllardan aktarılmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, tamamlanan yatırımların tutarları bu hesaba alacak olarak kaydedilmeli ve ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmalıdır.
Bakanlığın muhasebe kayıtlarının incelenmesi, 2021 yılında bütçeden yapılan bakım onarım giderlerinin büyük bir kısmının 258 Hesabına kaydedilmediğini göstermektedir. Ayrıca, geçici kabulü yapılan bazı binalara ilişkin tutarların alacak tarafına kaydedilmesine rağmen çıkış işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Yıl içinde yapılan alacak kayıtlarının toplamı ise 1.230.923,40 TL olarak belirlenmiştir. Bakanlık, bu sorunların çözümü için taşra teşkilatlarına yönelik detaylı bir yazı hazırlayarak 2022 yılında göndermiştir. Geçmiş yıllarda kaydedilen ancak 2021’de işlem görmeyen tutarların doğru bir şekilde belirlenip gerekli düzeltmelerin yapılması, mali tabloların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından Çıkarılarak İlgili Maddi Duran Varlık Hesaplarına Aktarılmayan ve Bu Hesaba Hatalı Kaydedilen Tutarların Bulunması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdare tarafından hâlihazırda yapılmakta olan yatırım faaliyetlerinin takip edildiği 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına yapılan kayıtlarda hatalar olduğu görülmüştür.
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında görünen tutarlar incelendiğinde, bu tutarların çoğunun geçmiş yıllardan geldiği ve 2021 yılı içinde bu hesaba sadece 16 adet kayıt yapıldığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Adı geçen Yönetmelik’in 188’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;
“ b) Alacak
1) Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.
…” hükmü yer almaktadır.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere yeni bir yatırıma başlanıldıktan sonra, ilk hakedişten başlamak üzere söz konusu yatırıma ait tüm hakediş tutarları 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına borç kaydedilmeli; ilgili yatırımın tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte ise 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının alacağına kayıt yapılarak ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmalıdır. Yani 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yapımı süren maddi duran varlığın yapılma süresi boyunca aktif olan ve geçici süreli olarak kullanılıp kapatılan bir hesap niteliği taşımaktadır.
Bakanlığın muhasebe kayıtlarının incelenmesinden, 2021 yılı içinde bütçeden çok sayıda bakım onarım gideri yapılmasına rağmen bunların büyük kısmının 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmediği; geçici kabulü yapılan bazı binalarla ilgili tutarların ise bu hesabın alacak tarafına kaydedilerek çıkışının yapılmadığı görülmüştür.
Ayrıca, hesabın borç kısmına kaydedilen 92.635.991,86 TL’nin 78.593.175,06 TL’sinin açılış fişinden geldiği ve sadece, toplam tutarın yaklaşık %17’sine denk gelen 14.042.816,80 TL’sinin yıl içinde kaydedildiği, yıl içinde yapılan alacak kayıtlarının ise toplam 1.230.923,40 TL olduğu tespit edilmiştir. Yıl içinde yapılan kayıtların ise dokuz il tarafından gerçekleştirildiği görülmüştür.
Bakanlık, bulgu konusu aksaklıkların giderilmesi amacıyla, taşra teşkilatı tarafından yapılması gereken işlemlerin detaylı olarak açıklandığı bir yazı hazırlandığını ve bu yazının 2022 yılı içerisinde taşra teşkilatlarına gönderildiğini ifade etmiştir.
Bu itibarla, geçmiş yıllarda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilip 2021 yılı içinde bu hesaba ilişkin herhangi bir işlem yapılmayan tutarların mahiyetinin belirlenerek gerekli düzeltme kayıtlarının yapılmasının mali tabloların doğruluğu açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir.