|
ÖZET: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın gerçeği yansıtmadığına dair 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri için önemli bulgular sunmaktadır. Rapor, devam eden maddi duran varlıkların hakedişlerinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı kullanılmadan doğrudan varlık hesaplarında takip edildiğini ortaya koymaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204. maddesi, bu tür giderlerin geçici kabul tutanağının onaylandığı tarihten itibaren ilgili hesaplara aktarılması gerektiğini belirtmektedir.
İncelemeler, yapım işlerine yönelik hakedişlerin doğrudan 252 Binalar Hesabı’na kaydedildiğini, 258 Hesabı’nın ise yalnızca belirli yapım işlerinin takibi için kullanıldığını göstermektedir. Bu durum, mevzuat hükümlerine aykırıdır ve hatalı muhasebe uygulamaları nedeniyle bilanço ve kesin mizanda 258 Hesabı’nın 3.917.895,48 TL eksik göründüğünü, ilgili maddi duran varlık hesaplarının ise bu tutar kadar fazla olduğunu ortaya koymaktadır. Kamu idaresi, belirtilen tespitlere uygun düzeltme kayıtlarının yapılacağını ifade etmiştir. Yönetmelik hükümlerine uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapımı süren maddi duran varlıklara ilişkin gerçekleşen hakedişlerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı kullanılmadan doğrudan varlık hesaplarında takip edildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliğine ilişkin 204’üncü maddesinde; yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde ise işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı belirtilmiştir.
Hesabın işleyişine ilişkin takip eden 205’inci maddesinde ise; tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yapımı süren maddi duran varlıkların yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilmesi, geçici kabul tutanaklarının idare tarafından onaylandıktan itibaren de maddi duran varlıkların ilgili hesaplarına aktarılması gerektiği anlaşılmaktadır.
İdare bünyesinde yapımı devam eden ya da geçici kabulü tamamlanan işler üzerinde yapılan incelemelerde; yapım işlerine yönelik gerçekleştirilen hakedişlerin doğrudan 252 Binalar Hesabına kaydedildiği, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yalnızca yeraltı ve yerüstü düzenlerine ilişkin doğrudan temin kapsamında gerçekleşen yapım işlerinin takip edildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulguda belirtilen tespitlere uygun hareket edilerek düzeltme kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla, hatalı muhasebe uygulamaları nedeniyle bilanço ve kesin mizanda, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 3.917.895,48 TL tutarında eksik, ilgili maddi duran varlık hesapları ise bu tutar kadar fazla görünmekte olup yapılmakta olan yatırımlara ilişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda hareket edilmesi gerekmektedir.