ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi kapsamında yapılan yatırımların gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, geçici kabul işlemleri tamamlanan bazı maddi duran varlıkların ilgili hesaplara aktarılmadığı ve yıl içinde devam eden yapım işlerine ait hakediş ödemelerinin doğrudan duran varlık hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür işlemlerin nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Anadolu Üniversitesi’nin 2021 yılı verilerinin incelenmesi, geçici kabul tutanaklarının düzenlenmesine rağmen, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’ndaki tutarların ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığını göstermiştir. Bunun yanı sıra, yapımı devam eden işlere ilişkin hakediş ödemelerinin doğrudan 252-Binalar Hesabı’na kaydedilmesi, kurumun bilançosunda bu hesapların gerçek durumu yansıtmadığı sonucunu doğurmuştur. Kamu idaresi, gerekli düzeltici işlemleri yaparak kayıtların uygun hesaplara aktarılacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, 2021 yılına ait mali tablolar üzerinde yapılan işlemlerin gelecekteki mali durumları etkilemeyeceği belirtilmiştir. Bu durum, muhasebe uygulamalarının titizlikle takip edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Geçici kabul işlemleri tamamlanmış bir kısım maddi duran varlığa ilişkin tutarların ilgili varlık hesaplarına aktarılmadığı ve 2021 yılı içerisinde devam eden yapım işlerine ait hakkediş ödemelerinin doğrudan ilgili duran varlık hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliğine ilişkin 187’nci maddesinde, bu hesabın kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik’in 188’inci maddesinde ise tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına ise borç kaydedilmelidir. Ayrıca yapımı devam eden maddi duran varlıklara ait her türlü gider öncelikle 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında muhasebeleştirilmeli, doğrudan ilgili varlık hesabına kayıt yapılmamalıdır.
Anadolu Üniversitesi 2021 yılı birleştirilmiş veriler defterinin incelenmesi neticesinde; yapım işlerine ilişkin geçici kabul tutanakları düzenlenmesine rağmen, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan tutarların ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı ve yıl içinde yapımı devam eden yapım işlerine ilişkin yapılan hakediş ödemelerinin doğrudan 252-Binalar Hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür. Söz konusu uygulama neticesinde Kurumun 2021 yılı bilançosunda; 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ile 252-Binalar Hesabının gerçek durumu yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresince gerekli düzeltici işlemlerin yapılarak 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan kayıtların ilgili varlık hesaplarına aktarıldığı bildirilmiştir. 2021 yılından sonra yapılan/yapılacak olan işlemlerin 2021 yılı mali tablolarına herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.