|
ÖZET: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın gerçek durumu, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Rapor, “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı” içerisinde geçici kabulü yapılmış ancak “252 Binalar Hesabı”na aktarılmamış tutarların bulunduğunu göstermektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Hesap Planı’nın ilgili maddeleri, bu hesapların işleyişine dair belirli kurallar koymakta; yapımı süren maddi duran varlıkların harcamalarının bu hesapta izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sırasında, geçici kabulü yapılmış ve devam eden yapım işlerinin ayrıntılarının Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na 16.01.2025 tarihinde iletildiği, ancak 2024 yılı hesap kapanışları nedeniyle düzeltme yapılamadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı kapanış kayıtlarına göre “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı” 1.064.189.829,68 TL olarak görünmekte, bu hesapta 166.631.880,50 TL tutarında tamamlanmış işlerin bulunduğu belirlenmiştir. Bu işlerin, yerinde yapılan denetimlerde “252 Binalar Hesabı”na aktarılması gerektiği halde, mali tablolarda eksiklikler gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, ilgili birimlerin yapım işlerine ait bilgileri zamanında Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’na iletmesi, mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içermesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hesapların sağlıklı bir şekilde yönetilmesi ve denetim süreçlerinin etkinliği için gereklidir. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversitenin “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı” içerisinde geçici kabulü yapılmış yapım işleri olduğu halde “252 Binalar Hesabı’”na aktarılmayan tutarların olduğu görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Hesap Planı’nın “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”na ilişkin; “Hesabın Niteliği” başlıklı 187’inci maddesinde, “(1) Yapılmakta olan yatırımlar hesabı; kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır. “,
“Hesabın işleyişi” başlıklı 188’inci maddesinde,” (1) Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Gerek yılı içinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç,
b) Alacak
1) Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.”
Denilmektedir.
Yukarıda yer verilen yönetmelik hükümleri uyarınca, yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”nda takip edilmesi, geçici kabulü yapıldıktan sonra ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede,
-Geçici kabulu yapılan ve devam eden yapım işlerinin ilgili birimce, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına, 16.01.2025 tarihli yazı ile işlerin ayrı ayrı dökümü yapılarak 2023-2024 yıllarında biten ve halen devam eden işlerin ayrıntısının verildiği, ancak 2024 yılı iş ve işlemlerine ilişkin hesap kapanışlarının yapılması nedeniyle 2024 yılı hesaplarının düzeltilemediği,
-2024 yılı kapanış kayıtlarına göre hesap bakiyesi 1.064.189.829,68 TL olan “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”nın içerisinde 15 adedi ihaleli, 7 adedi doğrudan temin, 2 adedi etüt proje olan toplam 166.631.880,50 TL tutarında tamamlanmış işin bulunduğu,
tespit edilmiştir. Söz konusu yapım işlerinin; yerinde yapılan denetimler sırasında 20.01.2025 tarih 1452 ve 1453 sayılı muhasebe işlem fişi ile tamamı “252 Binalar Hesabına” aktarılmiş ve “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”ndan çıkarılmıştır.
Ancak 2024 yılı mali tablolarında, “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı” 166.631.880,50 TL fazla, “254 Binalar Hesabı” aynı tutar kadar eksik görülmekte olup, yılına ait binalar hesabına ilişkin birikmiş amortisman hesabı ve yılına ilişkin amortisman giderleri eksik yer almıştır.
Üniversite tarafından verilen cevapta; 2023-2024 yılı yatırım programı dahilindeki işlerle ilgili 258 harcama kaleminden yapılan harcamaların listesi ve taşınmazların aktarılacağı taşınmaz hesaplar hazırlanarak 16.01.2025 tarihinde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına gönderildiği belirtilmiştir.
Üniversite tarafından verilen cevap değerlendirildiğinde; bulgu Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına gerekli bilginin 2024 yılı hesapları kapatılmadan mali tablolara doğru tutarların yansıtılmasını teminen mali tabloları etkileyen bilgilerin daha önceden gönderilmesi yönünde olup bu hususa cevap verilmemiştir.
Sonuç olarak; ilgili birimlerce yapım işlerine ait sonuç durumlarının Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına zamanında bildirilerek mali tabloların sağlıklı bilgi içermesinin sağlanması gerekmektedir.