ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, tamamlanan yatırımların ilgili Maddi Duran Varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, tamamlanan yatırımların 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabı’na aktarılması gerekmektedir. Ancak, 2022 yılı itibarıyla geçici kabulü yapılan yatırımların toplam değeri 11.368.181,93 TL olarak hesaplanmış, bu tutar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda kalmıştır.

Yapılan denetim sonucunda, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenen tamamlanan yatırımların ilgili hesaplara aktarılmadığı ve bu durumun hatalı raporlamalara yol açtığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir. İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, geçici kabulü yapılan işlere ait tutarların, onay tarihinden itibaren ilgili Maddi Duran Varlık hesaplarına aktarılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu durum, mali raporlamaların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananların ilgisine göre Maddi Duran Varlık hesapları arasında yer alan 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına alınmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliği’nin 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına ilişkin ‘“Hesabın İşleyişi” başlıklı 191’inci maddesinin a bendinin 1’inci fıkrasında;
“Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip, yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen yeraltı ve yer üstü düzenlerine ilişkin tutarlar yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir”,
252 Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 193’üncü maddesinin a fıkrasının 1’inci bendinde de;
“Bütçeye gider kaydıyla satın alınan binaların maliyet bedeli bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir”,
258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin a fıkrasının 1’inci bendinde;
“Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sâri olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir”,
b fıkrasının 1’inci bendinde;
“Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir” şeklinde düzenlemeler getirilmiştir.
Buna göre 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananların ilgisine göre Maddi Duran Varlık hesapları arasında yer alan 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, ayrıntısı aşağıdaki tabloda yer alan 2022 yılı sonu itibarıyla geçici kabulü yapıldığı halde, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına aktarılmayan 8.257.125,92 TL ile 252-Binalar Hesabına aktarılmayan 3.111.056,01 TL olmak üzere toplam 11.368.181,93 TL yapılmakta olan yatırımlar bulunduğu görülmüştür. Dolayısıyla yılsonunda 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç bakiyesi ise 11.368.181,93 TL olarak kalmış hesaptan herhangi bir çıkış olmamıştır.
ablo 8: 2022 Yılında Geçici Kabulü Yapılan Yapım İşleri

S.NO İŞİN ADI 2022
Yılında Yapılan Toplam Ödemeler
Geçici Kabul Tarihi
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına Aktarılmayan Yapım İşleri: 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına Aktarılmayan Yapım İşleri:
1 Mezitli Belediyesi Sınırları İçerisinde Bulunan 2.Etap Sahil Yürüme Yolları Üzerinde Kullanılmak Üzere 7 Kalem Aydınlatma Direği ve Armatürleri ile Elektrik Malzemesi Alımı 3.835.000,00 28.04.2022, 08.06.2022
2 Menderes Mahallesi Barbaros Hayrettin Paşa Caddesi No:15 Adresine 3 Adet Toprak Tenis Kortu, Akdeniz Mahallesi 39780 Sokak No:19 Adresine 2 Adet Halı Saha ve Bu İki Alanın Peyzaj Donatı Düzenlemelerinin Yapılması İşi 4.422.125,92 05.08.2022
Ara toplam 8.257.125,92
252 Binalar Hesabına Aktarılmayan Yapım İşleri: 252 Binalar Hesabına Aktarılmayan Yapım İşleri:
1 Mezitli Belediyesi Mutlu Yaşam Merkezi Yapım İşi 2.965.907,11 21.12.2022
2 Mezitli Belediyesi Enis Necip Tüyeni Gündüz Bakımevi İkmal İnşaat Yapım İşi 15.078,79 24.08.2021
3 Mezitli Belediyesi Gündüz Bakımevi Yapım İşi 39.403,09 10.09.2021
4 Mezitli Belediyesi Kültür Merkezi Profesyonel Ses, Işık ve Görüntü Sistemleri İle Akustik, Sahne Ekipmanları Alım İşi 90.667,02 31.07.2021
Ara toplam 3.111.056,01
TOPLAM 11.368.181,93

Bu durumun 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının tamamlanan yatırımları içermesi sebebiyle hatalı bilgiler raporlamasına, ayrıca geçici kabulü yapılan yatırım işlerinin ilgili olduğu maddi duran varlık hesabına alınmadan 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı kullanılarak devir işleminin yapılmasına sebep olduğu görülmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli düzeltmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen söz konusu yapım işlerine ait tutarların, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir.