|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”nın gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Belediyenin 31.12.2022 tarihli bilançosunda, geçici kabulü yapılmış işlerin yanı sıra kar nedeniyle yol açmak amacıyla kullanılan taş tozu bedellerinin de bu hesapta yer aldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılmalıdır. Geçici kabulü yapılan işlerin tutarları ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmalıdır.
31.12.2022 itibarıyla “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı” bakiyesi 45.241.799,13 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutarın 25.600.238,07 TL’si geçici kabulu yapılan işlere, 272.580 TL’si ise taş tozu giderine aittir. Ancak, belediyenin devam eden yatırımları toplamı yalnızca 19.368.981,06 TL’dir. Bu durum, hesapta 25.872.818,07 TL fazla, geçici kabulü yapılan yatırımların aktarılmaması nedeniyle 25.600.238,07 TL eksiklik ve taş tozu giderinin kaydedilmemesi nedeniyle de 272.580 TL eksiklik olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu maddi duran varlıklara 31.12.2022 itibarıyla amortisman ayrılmamıştır. Belediye, 24.02.2023 tarihli düzeltme fişinde gerekli düzeltmeleri yaptığını belirtmiştir. Ancak bu düzeltmeler, 2022 yılı mali tablolarına etkisi olmayan 2023 yılına aittir. Sonuç olarak, “Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”ndaki geçici kabullerin ve giderlerin, ilgili mevzuata uygun olarak zamanında kaydedilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 31.12.2022 tarihli bilançosunda yer alan “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”nda, geçici kabulu yapılmış işlerin ve kar nedeniyle yol açmak için kullanılan gider mahiyetindeki taş tozu bedellerinin kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”na ilişkin; “Hesabın Niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde, “Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.”, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde ise; “(1) Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1) Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.”
hükmü yer almıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”nda takip edilmesi, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”nda yer alan tutarların ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması, kar nedeniyle yolu açmak için kullanılan taş tozu bedelinin ise gider hesaplarına kaydının yapılmış olması gerekmektedir.
31.12.2022 tarihli bilançoda 258 no.lu hesap bakiyesi 45.241.799,13 TL olup bu tutarın 25.600.238,07 TL’si geçici kabulu yapılan iki yapım işine ve 272.580 TL’si kar nedeniyle yol açmak için kullanılan gider mahiyetindeki taş tozu bedeline aittir.
Oysa ki Belediyenin 31.12.2022 tarihi itibariyle devam eden yatırımları toplamı 19.368.981,06 TL’dir.
Dolayısıyla Belediyenin yıl sonu itibariyle; 258 no.lu hesap bakiyesi 25.872.818,07 TL fazla, geçici kabulu yapılan yatırımların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmaması nedeniyle ilgili hesaplar 25.600.238,07 TL ve taş tozu tutarının gider yazılmaması nedeniyle “630 Giderler Hesabı” 272.580 TL eksiktir. Ayrıca ilgili hesaplara aktarılmadığı için söz konusu maddi duran varlılıklara 31.12.2022 itibariyle amortisman da ayrılmamıştır. Bu yönleriye mali tablolar sağlıklı bilgileri içermemektedir.
Belediye tarafından verilen cevapta; 24.02.2023 tarih ve 1084 yevmiye nolu düzeltme fişinde gerekli düzeltmelerin yapıldığı belirtilmiştir.
Belediye tarafından gönderilen cevap değerlendirildiğinde; Belediye tarafından yapılan işlem 2023 yılına ait olup 2022 yılı mali tablolarına düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan geçmiş yıllara ait kayıtlarla ilgili gerekli çalışmaların yapıldığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı içerisinde geçici kabulleri yapılan yapım işlerinin ve gider mahiyetindeki harcamaların, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun şekilde süresi içerisinde düzenli olarak kayıtlara alınması gerekmektedir.