Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Hatalı Kullanılması (Sayıştay)

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Hatalı Kullanılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdarenin 31.12.2023 tarihli bilançosunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı borç tutarının, yapılan hatalı kayıtlar nedeniyle doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı bölümünde yer alan “Hesabın niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde:
“(1) Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.”,
“Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde;
“(1) Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1- Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sâri olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak,
b) Alacak
1- Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, yeni bir yatırıma başlandıktan sonra ilk hakedişten itibaren söz konusu yatırıma ait hakediş tutarlarının 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabına borç, ilgili yatırımın tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte ise aynı hesaba alacak ve ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydı yapılarak izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, 2023 yılsonu itibarıyla 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç bakiyesi toplamının tamamının alacak kaydı yapılarak kapatıldığı ve ilgili maddi duran varlık hesaplarına alındığı, dolayısıyla devam eden yatırımlar bulunmasına rağmen 2023 yılı bilançosunda ve 2024 yılı açılış kaydında 258 Hesabının borç bakiyesinin bulunmadığı dolayısıyla 2023 yılı mizan ve bilançosunda yıllara sari olup halihazırda devam eden yatırımların geçici kabulü yapılmadan kapatılması nedeniyle ilgili duran varlık hesapları ile 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı anlaşılmıştır.
İdare tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, idare tarafından söz konusu hesabın mevzuat hükümlerine ve muhasebe sistematiğine uygun kullanılması gerekmektedir.