ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, İl Belediyesi İdare tarafından gerçekleştirilen bazı projelerde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın kullanılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204. maddesi, bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. 205. maddede ise, tamamlanan işlerin geçici kabulü sonrasında ilgili tutarların bu hesaba kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemelerde, 5.861.436,73 TL tutarındaki harcamanın 258 hesabına kaydedilmeden doğrudan ilgili duran varlık değerine eklendiği görülmüştür. Kamu idaresi, geçici ve kesin kabul işlemlerini gerçekleştiren birimlerden gerekli bilgilerin temin edilerek muhasebe kayıtlarının bu verilere göre düzenleneceğini açıklamıştır. Ayrıca, yatırım tamamlandığında ilgili varlıkların aktifleştirilerek duran varlık hesaplarında izleneceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, yeni bir yatırıma başlandığında, ilk hakedişten itibaren tüm hakediş tutarlarının 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilmesi ve yatırım tamamlandığında bu tutarların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir. Bu süreçlerin doğru bir şekilde yürütülmesi, mali kayıtların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdare tarafından yapılan bazı işlerde 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabının kullanılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde; bu hesabın, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı,

“Hesabın İşleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin (b) bendinde ise;

Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği,

hükümleri yer almaktadır.

Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere yeni bir yatırıma başlandıktan sonra, ilk hakedişten başlamak üzere söz konusu yatırıma ait tüm hakediş tutarlarının, 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabına borç kaydedilmesi; ilgili yatırım tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte bu hesaba alacak kaydı yapılmak suretiyle ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, bazı işlerde yapılan 5.861.436,73 TL tutarındaki harcamanın 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı yerine ilgili duran varlığın değerine eklendiği görülmüştür.

Kamu idaresi cevabında, geçici ve kesin kabul işlemlerini gerçekleştiren birimlerden gerekli bilgilerin talep edilerek muhasebe kayıtlarının bu verilere göre düzenleneceği ayrıca yatırım tamamlandığında geçici ve kesin kabul ile birlikte ilgili varlıkların aktifleştirilerek duran varlık hesaplarında takibi yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, yeni bir yatırıma başlandıktan sonra, ilk hakedişten başlamak üzere söz konusu yatırıma ait tüm hakediş tutarlarının, 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabına borç kaydedilmesi; ilgili yatırım tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte bu hesaba alacak kaydı yapılmak suretiyle ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.