Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Kullanılmaması (Sayıştay)

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Kullanılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Kamu İdaresi tarafından, kendi adına ve merkezi kamu idareleri adına yürütülen yatırım faaliyetleri doğrudan gider hesaplarına kaydedilmekte ve 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kayıt yapılmamaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 204’üncü maddesinde 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliği;
“Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde ise hesaba hangi hallerde borç ve alacak kayıtlarının yapılacağı belirtilmiştir. İlgili maddede yer alan düzenlemelere göre yapılmakta olan bir yatırım tamamlanıncaya kadar yapılan harcamalar bu hesapta izlenecek daha sonra ilgili varlık hesaplarına aktarılacaktır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun il özel idaresinin görev ve sorumluluklarının belirlendiği 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında;
“Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir. …” hükümleri ile il özel idarelerinin merkezi kamu idarelerinin yatırım harcamalarına ilişkin işlemleri yerine getirebilecekleri düzenlenmiştir. İl özel idaresi de bu kapsamda birçok yatırım faaliyeti yürütmektedir.
Kamu İdaresi tarafından kendi asli faaliyetleri kapsamında ve diğer kamu idareleri adına yürüttüğü yatırım faaliyetlerine ilişkin harcamalar doğrudan gider hesaplarına kaydedilmekte, ve 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına hiç kayıt yapılmamaktadır. Bu durum 630- Giderler Hesabının da hatalı sunulmasına neden olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında bulguya iştirak edilmiş olup yönetmelik hükümlerine uygun olarak 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının kullanılması ve böylece 630- Giderler Hesabının da hatalı olarak sunulmasının önüne geçilmesi gerekmektedir.