|
ÖZET: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın mevcut durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, önemli bir sorunu ortaya koymaktadır. 258 numaralı hesapta yer alan yapım işleri tutarlarının, geçici kabulleri yapılmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204. maddesi, bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Geçici kabulü yapılan işlerin tutarlarının ilgili varlık hesaplarına aktarılması gerektiği de vurgulanmıştır.
İncelemeler sonucunda, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilen 19.227.590,20 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabullerinin yapılmasına rağmen aktarımın gerçekleşmediği anlaşılmıştır. Bu durum, 2024 yılı bilançosunda 258 Hesabı’nın yanı sıra 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’nda hatalara yol açmıştır. Kamu İdaresi, bu konularla ilgili gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ait tutarların ilgili varlık hesaplarına aktarılmaması, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın fazla görünmesine ve diğer varlık hesaplarının düşük görünmesine neden olmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Mevcut Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurum tarafından 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilen yapım işleri tutarlarının, işlerin geçici kabullerinin yapılmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204’üncü maddesinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliği açıklanmış ve bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Maddede ayrıca geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarımın gerçekleşeceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de, tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr mevzuat hükümleri uyarınca, yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilmesi, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin söz konusu hesapta yer alan tutarların ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmiş olan 19.227.590,20 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabullerinin yapıldığı halde ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı anlaşılmaktadır. Söz konusu hatalı uygulama sebebiyle 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı itibarıyla 2024 yılı bilançosunda hataya sebebiyet vermiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususlara yönelik gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, geçici kabulü gerçekleştirilen yapım işi tutarlarının ilgili varlık hesaplarına aktarılmaması, bilançoda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının 19.227.590,20 fazla; bu yatırımların tamamlanarak aktarılması gereken ilgili varlık hesaplarının da belirtilen tutar kadar düşük görünmesine neden olmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. Bu itibarla, muhasebenin bilgi verme ve izleme fonksiyonu ile tam açıklama kavramı gereğince bahsedilen kayıtların yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.