ÖZET: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın mevcut durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde incelendiğinde, ilgili hesapta takip edilen yapım işlerinin geçici kabulü yapılmasına rağmen maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204. maddesi, bu hesabın yapım sürecindeki maddi duran varlıklar için harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, geçici kabul belgelerinin onaylandığı tarihte, ilgili tutarların maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan denetimlerde, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilen 33.953.337,86 TL tutarındaki işin geçici kabulü yapılmasına rağmen, bu tutarın ilgili hesaplara aktarılmadığı görülmüştür. Bu durum, 2024 yılı bilançosunda hatalara yol açmakta ve mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ait tutarların maddi duran varlık hesaplarına aktarılmaması, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın yanıltıcı bir şekilde fazla görünmesine neden olmaktadır. Bu durum, muhasebe kayıtlarının doğru ve güvenilir bir şekilde tutulması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Mevcut Durumu Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kurum tarafından 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilen yapım işleri tutarlarının, işin geçici kabulü yapılmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204’üncü maddesinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliği açıklanmış ve bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Maddede ayrıca geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarımın gerçekleşeceği ifade edilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de, tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

Mezkûr mevzuat hükümleri uyarınca, yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilmesi, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin söz konusu hesapta yer alan tutarların ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmiş olan 33.953.337,86 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapıldığı halde ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu hatalı uygulamalar sebebiyle 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı itibarıyla 2024 Yılı Bilançosunda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında; bulgu konusu hususlara iştirak edilerek, gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.

Geçici kabulü gerçekleştirilen yapım işi tutarlarının ilgili varlık hesaplarına aktarılmaması, bilançoda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının 33.953.337,86 fazla; bu yatırımların tamamlanarak aktarılması gereken ilgili varlık hesaplarının da belirtilen tutar kadar düşük görünmesine neden olmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. Bu itibarla, muhasebenin bilgi verme ve izleme fonksiyonu ile tam açıklama kavramı gereğince bahsedilen kayıtların yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.