|
ÖZET: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın mevcut durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Raporda, 258 numaralı hesapta takip edilen yapım işleri tutarlarının, geçici kabulü yapılmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204. maddesi, bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Geçici kabul usulüyle ilgili düzenlemeler, işin tamamlandığını gösteren belgelerin tarihine göre aktarımın yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilen 346.946.880,07 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapılmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, 2024 yılı bilançosunda hatalara yol açmakta ve 258 Hesabı’nın fazla, ilgili varlık hesaplarının ise düşük görünmesine neden olmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin olarak gerekli düzeltmelerin yapıldığını ve gelecekte benzer işlemlerin mevzuata uygun şekilde muhasebe sistemine yansıtılacağını bildirmiştir. Bu bağlamda, muhasebenin bilgi verme ve izleme işlevinin yanı sıra tam açıklama ilkesine uygun olarak kayıtların yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Mevcut Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Mahalli İdare Birliği
Birlik tarafından 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilen yapım işleri tutarlarının, işin geçici kabulü yapılmasına rağmen ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204’üncü maddesinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliği açıklanmış ve bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Maddede ayrıca geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarımın gerçekleşeceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de, tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr mevzuat hükümleri uyarınca, yapımı devam eden maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda takip edilmesi, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin söz konusu hesapta yer alan tutarların ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmiş olan 346.946.880,07 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapıldığı halde ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu hatalı uygulamalar sebebiyle 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı itibarıyla 2024 Yılı Bilançosunda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Geçici kabulü gerçekleştirilen yapım işi tutarlarının ilgili varlık hesaplarına aktarılmaması, Bilançoda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının 346.946.880,07 TL fazla; bu yatırımların tamamlanarak aktarılması gereken ilgili varlık hesaplarının da belirtilen tutar kadar düşük görünmesine neden olmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir.
Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta, bulguya konu hesap kodunda gerekli düzeltme işlemlerinin yapıldığı ve bundan sonra benzer işlemlerin mevzuata uygun şekilde muhasebe sistemine yansıtılacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, muhasebenin bilgi verme ve izleme fonksiyonu ile tam açıklama kavramı gereğince bahsedilen kayıtların yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.