ÖZET: Yapılmakta olan yatırımların muhasebe kayıtlarıyla ilgili önemli bir bulguya ulaşılmıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından takip edilen 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda, geçici kabulü yapılan yapım işlerine ait tutarların ilgili duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204 ve 205’inci maddeleri, bu süreçte izlenmesi gereken adımları açıkça belirtmektedir.

Yatırımların muhasebeleştirilmesi sürecinde, geçici kabulün yapıldığı tarihe kadar harcamaların 258 Hesap’ta izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yatırım tamamlandığında ise, bu tutarların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, önceki yıllarda geçici kabulü yapılan işlere ait toplam 12.869.718,27 TL tutarının hâlâ 258 Hesap’ta izlenmeye devam ettiği görülmüştür.

Kamu İdaresi, bu bulguya ilişkin düzeltici adımlar atılacağını belirtmiştir. Böylece, muhasebenin izleme ve bilgi verme işlevinin etkin bir şekilde yerine getirilebilmesi için, yapımı süren maddi duran varlıklarla ilgili harcamaların doğru bir şekilde kaydedilmesi sağlanacaktır.

BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımların İlgili Varlık Hesabında Aktifleştirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye tarafından 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yapım işlerinden geçici kabulü yapılanların ilgili duran varlık hesaplarına aktarılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204 ve 205’inci maddelerinde; yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihe kadar, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi, tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların da bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere yeni bir yatırıma başlandıktan sonra, ilk hakedişten başlamak üzere söz konusu yatırıma ait tüm hakediş tutarlarının, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına borç kaydedilmesi; ilgili yatırım tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydı yapılmak suretiyle ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemede, önceki yıllarda geçici kabulü yapılarak tamamlanan yapım işlerine ilişkin toplam 12.869.718,27 TL’lik tutarın 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmeye devam edildiği, ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresince bulguya ilişkin düzeltici işlemlere başlanılacağı ifade edilmiştir.

Bu itibarla, muhasebenin izleme ve bilgi verme fonksiyonunu tam olarak yerine getirebilmesini teminen; yapımı süren maddi duran varlıklara ilişkin harcamaların, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihe, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihe kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi daha sonra tamamlanan veya geçici kabulü yapılan yapım işlerinin ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydı yapılarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.