ÖZET: Kamu İhale Kurulu kararında, yapım ihalelerinde sözleşme imzalandıktan sonra projede değişiklik yapılabilmesi hususu ele alınmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 12 ve 22’nci maddeleri, proje değişiklikleri ve sözleşmeye esas yeni iş kalemleri ile yeni birim fiyatların oluşturulmasına olanak tanımaktadır. Bu maddeler, sözleşme sürecinde önceden öngörülmeyen durumların ortaya çıkması halinde, idarenin gerekli değişiklikleri yapabilmesine imkan tanımaktadır. Ancak, bu değişikliklerin esaslı bir değişiklik olarak değerlendirilmesi için iki ihale arasındaki iş kalemleri sayısı ve bedellerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Kurul, idarenin bu hükümlerdeki imkanları kullanmaması durumunun mevzuata aykırılık teşkil etmediğine karar vermiştir. İdarenin, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ortaya çıkan önceden öngörülemeyen durumlar karşısında projede değişiklik yapma yetkisi bulunmaktadır. Bu bağlamda, sözleşmeye esas yeni iş kalemleri ve birim fiyatların oluşturulması, ihale sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi açısından önem arz etmektedir. Dolayısıyla, projede yapılacak değişikliklerin mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi, ihale süreçlerinin etkinliğini artıracaktır.

Toplantı No : 2016/037
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 22.06.2016
Karar No : 2016/UY.I-1655

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Deha Altyapı A.Ş.,

Turan Güneş Bulvarı 708.Sokak No:3/3 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Bursa 14.Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No:286 16330 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2012/7243 İhale Kayıt Numaralı “Ayvacık-Edremit- Havran Devlet Yolu Km:58+000-79+510,70 Arası B.S.K. (Bitümlü Sıcak Karışım)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Bursa 14.Bölge Müdürlüğü tarafından 28.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ayvacık-Edremit- Havran Devlet Yolu Km:58+000-79+510,70 Arası B.S.K. (Bitümlü Sıcak Karışım)” ihalesine ilişkin olarak Deha Altyapı A.Ş.nin 22.06.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.07.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.07.2012 tarih ve 24743 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.07.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 06.04.2016 tarihli ve 2016/MK-139 sayılı Kurul kararı doğrultusunda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2661-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale yetkilisi tarafından onaylanan iptal kararında ihale konusu işlerin devam eden başka bir işin ikmali niteliğinde olduğu, yüklenici firmanın işi bitiremeyeceğinden ve muvafakatinin alınmadığı, ileride bu sebeple de hukuki ihtilafların doğmaması ve ihale konusu iş içerisinde yer alan ihtiyaç miktarlarının değişmesi olası olduğu gerekçesi ile ihalenin iptal edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 20 isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından yapılan yeterlilik değerlendirmesi sonucunda 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup 22.03.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile en düşük geçerli teklif bedelini sunmuş olan Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. üzerinde ihalenin bırakıldığı anlaşılmıştır. Süreç içerisinde kesinleşen ihale kararına yönelik olarak Kuruma 25.04.2012 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusunun esastan incelenmesi neticesinde, Kurul tarafından 14.05.2012 tarih ve 2012/UY.II-2055 sayılı düzeltici işlem kararının verildiği tespit edilmiştir.

Kurulun düzeltici işlem kararında belirtilen hususların ihale komisyonu tarafından uygulanması aşamasında, ihalenin gerekçesi belirtilerek ihale komisyonu tarafından iptal edildiği ve anılan kararın 07.06.2012 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.

İptal gerekçesi incelendiğinde, 18.12.1998 tarihinde ihalesi yapılan “Havran – Edremit – Ayvacık (2.kısım) yolu Km: 58+000-77+138 arası toprak, tesviye, sanat yapıları, alt temel, temel yapılması ile mıcır temini işi”nin halen devam ettiği, 2012/7243 İKN’li ihaleye konu işin anılan işin ikmali niteliğinde olduğu ve devam eden işte eksik kalan toprak, sanat yapısı ve BSK işlerini kapsadığı, devam eden iş tamamlanıp, geçici kabulü yapıldıktan sonra, kalan iş kalemlerinin tespit edilerek yaklaşık maliyetin yeniden düzenlenmesi gerektiği, bu şekilde ihalenin sonuçlandırılması durumunda sözleşmenin yürütülmesi aşamasında hukuki problemlerin doğmaması için ihalenin iptal edilmesinin gerektiği, “Havran – Edremit – Ayvacık (2.kısım) yolu Km: 58+000-77+138 arası toprak, tesviye, sanat yapıları, alt temel, temel yapılması ile mıcır temini işi”nin kabulünü takiben yükleniciden muvafakat alınarak tekrar ihaleye çıkılmasının daha uygun olacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu iptal gerekçesinin ekinde, 18.12.1998 tarihinde ihalesi yapılan “Havran – Edremit – Ayvacık (2.kısım) yolu Km: 58+000-77+138 arası toprak, tesviye, sanat yapıları, alt temel, temel yapılması ile mıcır temini işi”nin yüklenicisi olan Bayburt İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 01.06.2012 tarihli dilekçesi ve ekinde yer alan belgelere yer verildiği, dilekçe içerisinde işin halen devam ettiği ve şikâyete konu ihalenin iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Ekinde yer alan belgelerde ilerleme bilgilerine yer verildiği, yolun tamamlanabilmesi için 2012 yılında 875.815,00 TL ödeneğe ihtiyacının bulunduğu ve işin henüz tamamlanmadığının da belirtildiği anlaşılmıştır.

İdari Şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Ayvacık-Edremit- Havran Devlet Yolu Km:58+000-79+510,70 Arası B.S.K. (Bitümlü Sıcak Karışım)” şeklinde belirtilmiş olup aynı şartnamenin 19.1’inci maddesinde; “İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Aynı şartnamenin 45.3.1’inci maddesinde ise ihale konusu işin yürütülmesi aşamasında fiyat farkı verileceği düzenlenmiş olup aynı maddenin devamında fiyat farkı formülüne de yer verilmiştir. İhale dokümanı içerisinde yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formu incelendiğinde, toplam 75 adet iş kaleminin bulunduğu ve isteklilerin tekliflerini bu 75 kalem üzerinden oluşturmaları gerektiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 9’uncu maddesinde; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un 40’ıncı maddesinde; “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesinde; “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 ‘sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Bakanlar Kurulu bu oranı sözleşme bazında % 40 ‘a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 12’nci maddesinde; “…(4) İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır.” hükmü,

Aynı Şartnamenin 22’nci maddesinde; “(1) 12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.

(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:

a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.

ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.

(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.

(5) Yeni fiyatın hesabında, ikinci fıkranın (a) bendine göre, teklif analiz ile kıyaslanarak bulunan analizin kullanılması halinde, bu analizin temsil ettiği iş kalemi miktarı ile yeni tespit edilecek iş kalemi miktarının rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır.

6) İdare istediği taktirde; bir işte, sözleşmeye esas proje içinde kalan ancak öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde, ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan bir işi başkasına da yaptırabilir, bundan dolayı yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinde, ihalelere çıkılmadan önce idareler tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanmasının gerektiği, yaklaşık maliyet hesaplanırken ihtiyacın en doğru şekilde belirlenmesi, belirlenmiş ihtiyaca göre iş kalemlerinin ve miktarlarının tespit edilmesi, anılan işlemlerin sonunda da her türlü fiyat araştırması yapılmak suretiyle yaklaşık maliyetin belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Sözleşmenin yürütülmesi aşamasında önceden öngörülmeyen durumların oluşması durumunda, mevzuatın öngördüğü limitler dahilinde iş artışı yapılabileceği, Yapım Işleri Genel Şartnamesi’nde belirtildiği üzere gerekli şartların oluşması durumunda projede değişikliğe gidilebileceği ve sözleşmede yer almayan yeni birim fiyatların ve iş kalemlerinin oluşturulabileceği hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 39 ve 40’ıncı maddelerinde ise ihale komsionlarının ve ihale yetkilisinin gerekçesini belirtmek suretiyle ihaleyi iptal edebileceklerinin belirtildiği anlaşılmış olup anılan iptal yetkisinin sınırsız olmadığı ve Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkeler ile sınırlandırıldığı da anlaşılmıştır.

Mevzuat gereği iptale ilişkin başvurularda incelemenin idarenin iptal gerekçeleri ile sınırlı olduğu durumu ile ihale yetkilisi tarafından onaylanan iptal kararındaki gerekçenin ihaleye esas ihtiyacın değişmesi ve devam eden işin kabulünün yapılmaması olduğu hususları göz önüne alındığında incelemenin bu iki gerekçeyle sınırlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak, mevzuatın Kuruma vermis olduğu inceleme yetkisi incelendiğinde, ihale onayının alınmasından sözleşmenin imzalanmasına kadarki ihale süreciyle ilgili işlemlerin itirazen şikayete konu edilebileceği, idarelerin ihtiyaç miktarların belirlenmesine yönelik iddiaların Kurumun inceleme yetkisi dışında kaldığı, idare tarafından belirlenen ihtiyac sonrasında gerçekleştirilen işlemlerin belirlenen ihtiyaç doğrultusunda mevzuata uygun olup olmadığının incelenebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, öncelikle ihtiyaç miktarının değişip değişmediği ve eğer değişmişse söz konusu değişikliğin öngörülebilir olup olmadığı, söz konusu değişikliklerin mevzuatın idareye ve yükleniciye sunduğu imkanlar kapsamında sözleşmenin yürütülmesi aşamasında gerçekleştirilmesinin mümkün olup olmadığı hususlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihalenin iptal edilmesi sonrasında, ihtiyacın yeniden belirlendiği ve 2012/119765 İKN’li ihalenin yapıldığı belirtilmiş olup söz konusu ihaleye ilişkin olarak sözleşmenin imzalandığı ve kabulünün de yapıldığının bilgisinin verildiği anlaşılmıştır.

İdarenin iptal kararının mevzuata uygunluğunun denetlenebilmesi için, iptal edilen şikayete konu ihalenin yaklaşık maliyetine esas miktarları ile yerine ihale edilen 2012/119765 İKN’li ihaleye ait miktarların arasındaki farkların ortaya konulması ve ayrıca şikayete konu ihalenin yaklaşık maliyetine esas miktarların ne şekilde oluşturulduğuna ilişkin bilgilerin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Söz konusu husular 26.04.2016 tarihli Kurum yazısıyla idareden sorulmuş olup idarenin 29.04.2016 ve 05.05.2016 tarihli cevabi yazılarında;

  1. İki ihalenin yaklaşık maliyetleri değerlendirildiğinde, iptal edilen ihalenin yaklaşık maliyetinde yer verilen 33 iş kaleminin 2012/119765 İKN’li ihalenin yaklaşık maliyetinde bulunmadığı, bununla birlikte ikinci ihalenin yaklaşık maliyetinde iptal edilen ihalede bulunmayan 43 adet iş kaleminin eklendiği, aynı iş kalemlerinde ise miktar farklılılarının bulunduğunun belirtildiği,
  2. İhale konusu işin yapılacağı yolun geçtiği güzergahın Çanakkale’yi Güney Marmara’ya ve Kıyı Egeye bağlayan önemli bir güzergah olduğu, 2012 verilerine göre mevcut yolda Yıllık Ortalama Günlük Trafik (YOGT) değerlerinin yaklaşık 20.873 araç olduğu, söz konusu trafik hacminin idarenin yetki sınırları içerisindeki en yüksek değerler olduğu, yüksek önem arz eden bu aksın üst yapısının bir an önce iyileştirilmesi amacıyla şikayete konu ihalenin yapıldığı, ihale hazırlığı yapılırken devam eden işe ait sözleşme bedeli dahilinde yapılacak imalatların tespit edildiği ve kalan miktarların göz önüne alınarak yaklaşık maliyetin bu öngörü ve kabul üzerine hesaplandığı,

hususlarına yer verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilmiş olan yaklaşık maliyet içerisinde iş kalemleri ve miktarlarına ilişkin mukayese tablosu incelendiğinde, şikâyete konu ihalede 75 adet iş kaleminin bulunduğu, 2012/119765 İKN’li ihalenin yaklaşık maliyetinde ise 85 adet iş kaleminin bulunduğu, 42 iş kaleminin ikinci ihalenin yaklaşık maliyetinde de yer aldığı, ayrıca ikinci ihalede ilk ihalede bulunmayan 43 yeni iş kaleminin de eklendiği tespit edilmiştir. İki yaklaşık maliyet incelendiğinde, iptal edilen ihalenin yaklaşık maliyetinin 80.977.878,11 TL olmasına karşın ikinci ihalenin yaklaşık maliyetinin 73.887.729,70 TL olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar idare tarafından hazırlanan ikinci yaklaşık maliyetin azaldığı ve ödenek yönünden idareyi külfete sokmayacağı anlaşılsa da, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinin yarısından fazlasında değişikliğe gidildiği hususu göz önüne alındığında 4735 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde yer alan iş artışı ve eksilişi hükümlerini kullanılarak mevcut sözleşme ile işin tamamlanmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 12 ve 22’nci maddelerinde yer alan proje değişikliği ve sözleşmeye esas yeni iş kalemleri ile yeni birim fiyatların oluşturulması olasılığının da, iki ihaledeki farklı iş kalemleri sayısı ve bedelleri göz önüne alındığında aradaki farkın esaslı değişiklik olarak ele alınması ve anılan uygulamaların sözleşme sürecinde önceden öngörülmeyen nitelikteki durumlar için kullanılması gerektiği anlaşıldığından idarenin bu hükümlerde yer alan imkanları da kullanmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Başvuru sahibi iddiasında ayrıca, idarenin gerekçesinde yaklaşık maliyetin ancak devam etmekte olan işin kabulü sonrasında hesaplanabileceğini belirtmesinin gerçekçi olmadığı, eğer böyle bir durum varsa şikâyete konu ihalenin ilk yaklaşık maliyetinin hesaplanmasının da mümkün olmadığı ifadelerine yer verilmiş olup iptal kararının bu yönüyle de incelenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

İdarenin 05.05.2016 tarihli yazısında, ihale konusu işin yapılacağı yolun önemine binaen ihale hazırlık aşamasında devam eden işe ait sözleşme bedeli dâhilinde yapılacak imalatların tespit edildiği ve kalan miktarların göz önüne alınarak yaklaşık maliyetin bu öngörü ve kabul üzerine hesaplandığı belirtilmiş olup işin uygulama projesi gerektirmeyen bir iş olduğu hususu ile idarenin anılan yol güzergahın ivedi şekilde ihalesinin tamamlanması gerektiği beyanının esas alınması sonucunda idarenin ihtiyacını tespit etmek için kullandığı yöntemin hatalı olduğunu belirtmenin uygun olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak, idarenin ihtiyacın yanlış tespit edilmesine yönelik gerekçesi incelendiğinde, devam eden işin süresinde bitirilememesi, işin yüklenicisinden muvafakatname alınması veya işin tamamlanmasını müteakip ancak yaklaşık maliyetin doğru şekilde hesaplanabileceğinin belirtildiği tespit edilmiştir. Söz konusu gerekçenin de incelenebilmesi amacıyla, 18.12.1998 tarihinde ihalesi yapılan Havran – Edremit – Ayvacık (2.kısım) yolu Km: 58+000-77+138 arası toprak, tesviye, sanat yapıları, alt temel, temel yapılması ile mıcır temini işinin kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise işin tamamlandığını gösteren belgelerin gönderilmesi, anılan işin yüklenicisi Bayburt İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden muvafakatname alınıp alınmadığına ilişkin bilgi ve belgeler 06.06.2016 tarihli ve 1116 sayılı Kurum yazısıyla talep edilmiş olup idarenin 08.06.2016 tarihli ve E.137063 sayılı yazısında söz konusu işin geçici kabulünün 22.01.2014 tarihinde yapıldığı ve geçici kabul tutanağının da yazı ekinde yer aldığı ifade edilmiştir.

Yazı ekinde yer alan geçici kabul tutanağı incelendiğinde, işin sözleşmesine göre başlama ve bitiş tarihlerinin 05.04.1999 ve 30.11.2000 olduğu, süre uzatımı dahil işin bitirilmesi gereken tarihin 31.12.2013 ve işin bitirildiği tarihin 07.06.2013 olduğu belirtilmiş olup 22.01.2014 tarihli tutanak ile geçici kabul komisyonunca işin geçici kabulüne engel olabilecek eksik, kusur ve arızların bulunmadığının belirtildiği ve anılan tutanağın 29.01.2014 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.

İptal edilen şikâyete konu ihale yerine ihale edilen 2012/119765 İKN’li ihaleye ait bilgiler incelendiğinde, ihalenin ilanının 31.08.2012 tarihinde yayınlandığı, ihale tarihinin 03.10.2012 olduğu, EKAP üzerinde yayınlanan sonuç ilanının 26.12.2012 tarihinde yayınlandığı anlaşılmış olup ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgilere göre de işin geçici kabulünün 31.05.2013 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Söz konusu tarihler incelendiğinde, 18.12.1998 tarihinde ihalesi yapılan Havran – Edremit – Ayvacık (2.kısım) yolu Km: 58+000-77+138 arası toprak, tesviye, sanat yapıları, alt temel, temel yapılması ile mıcır temini işinin kabulü yapılmadan veya yüklenicisinden muvafakatname alınmadan, iptal edilen şikâyete konu ihalenin yerine çıkılan 2012/119765 İKN’li ihalenin yaklaşık maliyetinin hesaplandığı, ihalenin yapılarak sonuçlandırıldığı, hatta işin geçici kabulünün dahi gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Kurum tarafından yapılan incelemenin ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile idareden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda sonuçlandırıldığı, idarenin ihtiyacının ne olduğuna veya ne olması gerektiğine karar verebilecek merciinin Kamu İhale Kurumu olmadığı, anılan durumun Ulaştırma Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü’nün iç işleyişine yönelik olduğu, Kurum tarafından yapılacak incelemenin ihtiyacın değişmesi durumunda idarenin ihaleyi iptal etme yetkisi olup olmadığı hususları ile sınırlı kalması gerektiği, idarenin göndermiş olduğu bilgilerden iptal edilen ihalenin yerine ihale edilen 2012/119765 İKN’li ihalenin yaklaşık maliyetinde yer alan iş kalemleri ve miktarları esas alındığında, şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyetinde yer alan ihtiyacın önemli ölçüde değiştiğinin görüldüğü, Kurumun ihtiyacın ne olduğuna ilişkin inceleme ve denetleme yetkisi olmadığından idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin esas alınması gerektiği, şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin söz konusu ihtiyaca uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olup idare tarafından ihalenin ihtiyacın yanlış tespit edildiği gerekçesiyle iptal edilmesi işlemi anılan bilgiler ışığında uygun bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,


Oybirliği ile karar verildi.