|
ÖZET: Yapım işleri ihalelerinde, inşaat sigortası bedellerinin mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversiteler tarafından gerçekleştirilen ihalelerde, sigorta primlerinin ödenip ödenmediğine dair belgelerin her hakediş öncesinde kontrol edilmediğini ortaya koymuştur. İlgili sözleşmelerin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” maddesi gereği, yüklenicilerin tüm riskleri kapsayan sigorta yaptırmaları zorunludur.
Denetim bulgularında, belirli ihalelerde iş artışları nedeniyle sigorta bedellerinin artırılmadığı ve sigorta sözleşmesinin geçerliliğine dair belgelerin yükleniciler tarafından sunulmadan hakedişlerin tahakkuka bağlandığı görülmüştür. Kamu idaresi, iş artışlarından kaynaklanan sigorta bedeli artışlarının unutulduğunu ve bu konunun kontrol sürecinin devam ettiğini belirtmiştir. Bu tür mevzuata aykırı uygulamalar, üniversite açısından doğal afetler veya hırsızlık gibi risklerin gerçekleşmesi durumunda telafisi güç kayıplarına yol açabilir. Böyle bir durumda, mücbir sebep gerekçesiyle yüklenicilere herhangi bir tazminat talep edilemeyecektir. |
BULGU: Yapım İşi İhalelerinde İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Bedellerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesine ve Sözleşme Hükümlerine Uygun Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından ihalesi gerçekleştirilen yapım işlerinde her türlü riske karşı yaptırılması gereken sigortalara ilişkin mevzuatta belirtilen bedellere uyulmadığı ve her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair belge aranmadığı görülmüştür.
Yapım işi ihaleleri sonucunda yüklenicilerle imzalanan tip sözleşmelerin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesine göre yükleniciler Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta ve genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin ilk fıkrasında yüklenicinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu,
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu,
Yine aynı maddenin beşinci fıkrasında ise sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce yüklenici tarafından idareye sunulmasının zorunlu olduğu,
Hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede;
A) Üniversite tarafından yapımı gerçekleştirilen
– 2021/43325 ihale kayıt numaralı “SUBÜ Arifiye MYO Motor Testi ve Sim Laboratuvarı İkmal İnşaatı İşi” ihalesinde,
– 2021/153186 ihale kayıt numaralı “SUBÜ Hizmet Binalarının İklimlendirme ve Soğutma Cihazlarının Revizyonu Tadilatları İşi” ihalesinde,
– 2021/353431 ihale kayıt numaralı “SUBÜ Stüdyo Yapımı, Ofis, Çatı Yalıtım ve Muhtelif Tadilatları İşi” ihalesinde
iş artışı yapıldığı görülmüş olup iş artışı nedeniyle ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının başlangıç all risk poliçesindeki sigorta bedelini aşmasına rağmen zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmadığı,
B) İhalesi gerçekleştirilen tüm yapım işlerinde, sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair alınan bir belgenin, yüklenici tarafından idareye sunulmadan hakedişlerin tahakkuka bağlandığı
Görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından, iş artışından kaynaklanan All Risk Sigorta bedel artışlarının sehven unutulduğu, iş artışından kaynaklanan All Risk Sigorta bedel artışlarının resmi yazılar ile tüm yüklenici firmalardan talep edildiği ve kontrol sürecinin devam ettiğini belirtilmiştir.
Söz konusu mevzuata aykırı uygulamalar; Üniversite açısından iş devam ederken meydana gelebilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risk faktörlerinin gerçekleşmesi durumunda telafisi güç kayıplar meydana getirebilecektir ve meydana gelmesi halinde mücbir sebep olması dolayısıyla söz konusu kayıplar yüklenicilere telafi ettirilemeyecektir.