|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Meram Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin ihale süreçlerinde inşaat sigortası bedellerinin mevzuata uygun olmadığını ortaya koymuştur. İlgili raporda, her hakedişin tahakkuka bağlanmadan önce sigorta primlerinin ödendiğine dair belgelerin talep edilmediği ve sigorta sözleşmesinin geçerliliğinin kontrol edilmediği tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi gereğince yüklenicilerin, işin korunması ve sigortalanması için “all risk” sigorta yaptırmaları zorunludur.
Özellikle 2021/446492 ihale kayıt numaralı projede, %20 iş artışı nedeniyle toplam hakediş tutarının poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen, sigorta bedelinin artırılmasına yönelik zeyilname düzenlenmemiştir. Ayrıca, sigorta primlerinin ödendiğine dair belgelerin yüklenici tarafından idareye sunulmadan hakedişlerin tahakkuka bağlandığı gözlemlenmiştir. Bu durum, doğal afetler ve diğer riskler karşısında idareyi ciddi kayıplara maruz bırakabilecek bir durum yaratmaktadır. Kamu idaresi, gelecekteki ihalelerde bu tespitler doğrultusunda gerekli düzenlemeleri yapacağını belirtmiştir. Mevzuata aykırı uygulamalar, işin devamı sırasında meydana gelebilecek risklerin etkilerini telafi edilemez hale getirebilir. Bu nedenle, yüklenicilerin sigorta yükümlülüklerini yerine getirmeleri kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Yapım İşi İhalelerinde İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Bedellerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesine ve Sözleşme Hükümlerine Uygun Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde Meram Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından ihalesi gerçekleştirilen yapım işlerinde her türlü riske karşı yaptırılması gereken sigortalara ilişkin mevzuatta belirtilen sürelere ve/veya bedellere uyulmadığı ve her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair belge aranmadığı görülmüştür.
Yapım işi ihaleleri sonucunda yüklenicilerle imzalanan tip sözleşmelerin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesine göre yükleniciler Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta ve genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin ilk fıkrasında yüklenicinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu,
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu,
Yine aynı maddenin beşinci fıkrasında ise sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce yüklenici tarafından idareye sunulmasının zorunlu olduğu,
Hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede;
A) Meram Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından ihale edilen 2021/446492 ihale kayıt numaralı “N.E.Ü. Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Yeni ve Eski Hizmet Binaları Muhtelif Yapım İşleri” ihalesinde % 20 iş artışı yapılması nedeniyle ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmadığı,
B) İhalesi gerçekleştirilen yapım işlerinde, sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınan bir belge yüklenici tarafından İdareye sunulmadan hakedişlerin tahakkuka bağlandığı,
Tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından, bundan sonra yapılacak ihalelerde, tespit edilen hususlara ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağı belirtilmiştir.
Söz konusu mevzuata aykırı uygulamalar; idare açısından iş devam ederken meydana gelebilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risk faktörlerinin gerçekleşmesi durumunda telafisi güç kayıplar meydana getirebilecektir ve meydana gelmesi halinde mücbir sebep olması dolayısıyla söz konusu kayıplar yüklenicilere telafi ettirilemeyeceği değerlendirilmektedir.