|
ÖZET: Yapım işleri ihalelerinde, sigorta bedelinin fiyat farkı ödenen durumlarda revize edilmemesi ve sigorta süresinin uzatılmaması önemli bir sorun teşkil etmektedir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, il belediyesi tarafından gerçekleştirilen ihalelerde, all risk sigorta poliçeleri, sözleşmede belirtilen iş artışı, süre uzatımı ve fiyat farklarını kapsayacak şekilde güncellenmemiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9. maddesi, yüklenicilerin işyerlerindeki her türlü malzeme ve ekipmanın, doğal afetler ve diğer risklere karşı sigortalanmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen kurallar gereği, sigorta bedellerinin, işin sözleşme bedeli ve piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, ödenen toplam hakediş tutarının poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen gerekli revizyonların yapılmadığı ve sigorta süresinin uzatılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu duruma ilişkin gerekli incelemelerin yapıldığını ve benzer sorunların tekrarının önlenmesi için önlemler alındığını belirtmiştir. Sonuç olarak, yapım işlerine dair all risk sigorta poliçelerinin, fiyat farkı ödenen durumlarda revize edilmesi ve süre uzatımı olan işlerde sigorta süresinin uzatılması gerekmektedir. Aksi takdirde, poliçe kapsamındaki bir riskin gerçekleşmesi durumunda, idarenin yeterli tazminat alamaması ve dolayısıyla zarar görmesi söz konusu olabilir. |
BULGU: Yapım İşi İhalelerinde Sigorta Bedelinin Fiyat Farkı Ödenen Durumlarda Revize Edilmemesi ve Sigorta Süresinin Süre Uzatımı Olan Durumlarda Uzatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdare tarafından ihale edilen yapım işlerinde, all risk sigorta poliçelerinin sözleşmede belirtildiği şekilde iş artışını, süre uzatımını ve fiyat farkını kapsayacak şekilde revize edilmediği belirlenmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve İşyerinin Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde, yapım işlerinde yüklenicinin işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise kapsamı ihale dokümanında belirtilen
genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında; sigortaya esas alınacak bedellerin, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedeller olduğu belirtilmiştir. Ayrıca ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde, yapım işi ihalelerinde ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmadığı, ayrıca poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı sebebiyle aşılmasına rağmen sigorta süresinin uzatılmadığı belirlenmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, bulguya konu uygulamaya ilişkin gerekli incelemenin yapıldığı, personelin bilgilendirildiği ve benzer durumların tekrarının önlenmesi amacıyla gerekli önlemlerin alınacağı belirtilmiştir.
Bu nedenle, yapım işlerine ilişkin all risk sigorta poliçelerinin, fiyat farkı ödenen durumlarda sigorta bedelini karşılayacak şekilde revize edilmesi ve süre uzatımı verilen işlerde sigorta süresinin buna uygun olarak uzatılması gerekmektedir. Aksi takdirde, poliçe kapsamındaki bir rizikonun gerçekleşmesi durumunda, sigorta bedelinin yetersiz kalması nedeniyle idarenin eksik tazminat alması ve zararının karşılanamaması söz konusu olabilecek, süresi dolmuş bir poliçe kapsamında meydana gelen hasarlarda ise idare tamamen korumasız hale gelerek zarara uğramasına sebebiyet verebilecektir.