|
ÖZET: Yapım işi ihalelerinde, all risk sigorta poliçelerinin revize edilmemesi ve sigorta sürelerinin uzatılmaması gibi önemli sorunlar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir Belediyesi İdare tarafından gerçekleştirilen ihalelerde, sigorta poliçelerinin iş artışları, süre uzatımları ve fiyat farklarını kapsayacak şekilde güncellenmediği belirlenmiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yüklenicilerin işyerlerindeki varlıkları için gerekli sigortaların yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde, sigorta bedellerinin işin sözleşme bedeli ve piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, ödenen toplam hakediş tutarının poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen gerekli revizyonların yapılmadığı, ayrıca poliçede belirlenen sigorta süresinin uzatılmadığı görülmüştür. İdare, bu bulgulara yanıt olarak, gelecekte yapılacak ihalelerde poliçelerin belirtilen şartlara uygun şekilde revize edileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, all risk sigorta poliçelerinin, fiyat farkı ödenen durumlarda güncellenmesi ve süre uzatımı olan işlerde sigorta sürelerinin uzatılması kritik bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Aksi takdirde, poliçe kapsamındaki risklerin gerçekleşmesi durumunda idarenin yeterli tazminat alamaması ve zarara uğraması riski bulunmaktadır. |
BULGU: Yapım İşi İhalelerinde Sigorta Bedelinin Fiyat Farkı Ödenen Durumlarda Revize Edilmemesi ve Sigorta Süresinin Süre Uzatımı Olan Durumlarda Uzatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından ihale edilen yapım işlerinde, all risk sigorta poliçelerinin sözleşmede belirtildiği şekilde iş artışını, süre uzatımını ve fiyat farkını kapsayacak şekilde revize edilmediği belirlenmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve İşyerinin Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde, yapım işlerinde yüklenicinin işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında; sigortaya esas alınacak bedellerin, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedeller olduğu belirtilmiştir. Ayrıca ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde, yapım işi ihalelerinde ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmadığı, ayrıca poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı sebebiyle aşılmasına rağmen sigorta süresinin uzatılmadığı belirlenmiştir.
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, bulguya istinaden; idare tarafından yapılacak yapım işleri ihalelerinde all risk sigorta poliçelerinin sözleşmede belirtildiği şekilde iş artışını, süre uzatımını ve fiyat farkını kapsayacak şekilde revize edilmesinin sağlanacağını bildirmiştir.
Sonuç olarak, yapım işlerine ilişkin all risk sigorta poliçelerinin, fiyat farkı ödenen durumlarda sigorta bedelini karşılayacak şekilde revize edilmesi ve süre uzatımı verilen işlerde sigorta süresinin buna uygun olarak uzatılması gerekmektedir. Aksi takdirde, poliçe kapsamındaki bir rizikonun gerçekleşmesi durumunda, sigorta bedelinin yetersiz kalması nedeniyle idarenin eksik tazminat alması ve zararının karşılanamaması söz konusu olabilecek, süresi dolmuş bir poliçe kapsamında meydana gelen hasarlarda ise idare tamamen korumasız hale gelerek zarara uğramasına sebebiyet verebilecektir.