ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından yürütülen bazı yapım işlerine ilişkin ödemelerin yanlış hesaplara kaydedildiğini ortaya koymuştur. Yapılması gereken, bu ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi iken, bazıları 252 Binalar Hesabına veya doğrudan 630 Giderler Hesabına aktarılmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 187 ve 188’inci maddeleri, bu tür ödemelerin nasıl kaydedileceğini ve izleneceğini açıkça belirtmektedir. Geçici kabul işlemleri tamamlanmadan önce, ilgili giderlerin 258 hesabına kaydedilmesi ve sonrasında maddi duran varlık hesabına devredilmesi gerekmektedir.

Örneğin, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı tarafından yaptırılan bir yapım işine ait 7.244.709,22 TL’lik hakediş, 258 hesabına kaydedilmesi gerekirken 252 hesabına kaydedilmiştir. Benzer şekilde, Ankara İl Jandarma Komutanlığı tarafından gerçekleştirilen başka bir iş için 2.150.000,00 TL’nin 630 Giderler Hesabına aktarılması, mali tablolar üzerinde hatalara yol açmıştır. Kamu idaresi, bu durumu düzeltmek için gerekli adımları atmaya başlamıştır ve ilgili ödemelerin doğru hesaplara kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Yapım İşi Niteliğindeki Bazı İmalatların Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına Kaydedilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Jandarma Genel Komutanlığınca yapımı süren maddi duran varlıklara ilişkin imalatlar kapsamında gerçekleştirilen bazı ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi gerekirken 252 Binalar Hesabına veya doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde; 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in 188’inci maddesinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının işleyişi açıklanmış ve tamamlanarak geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; idarenin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen, tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlık niteliğindeki her türlü yapım işine dair gerçekleştirilen giderlerin karşılığında yapım işinin geçici kabulü yapılıncaya kadar yapım işinin maliyeti tutarında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kayıt yapılması, geçici kabulünün yapılmasını müteakip ilgili maddi duran varlıklar hesabına devredilerek bu hesabın kapatılması gerekmektedir. Böylece yapılan söz konusu gider karşılığında elde edilen maddi duran varlık niteliğindeki her türlü yapının aktifleştirilerek kurum bilançosunda gösterilmesi sağlanmaktadır.
Uygulamada, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca yaptırılan “Asem g Blok Yatakhane ve Hela/Duş Onarımı Yapım İşi”ne ait 7.244.709,22 TL tutarındaki hakediş ödemesinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi gerekirken doğrudan 252 Binalar Hesabına, Ankara İl Jandarma Komutanlığınca “Ankara İl J.K.lığı Yerleşkesi Hizmet Binaları Pencere Onarımı ve Akyurt İlçe J.K.lığı İstinat Duvarı Onarım İşi” kapsamında Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına aktarılan 2.150.000,00 TL’nin ise doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirildiği, dolayısıyla anılan hesaplar itibarıyla temel mali tablolarda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresince, bulgu konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Bu çerçevede, yapımı süren maddi duran varlıklara ilişkin imalatlar kapsamında gerçekleştirilen ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.