ÖZET: Yapım işlerinde kesin teminat mektubunun süresinin dolmasına rağmen, kesin teminat alınmadan işe devam edilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, Kamu İhale Kanunu’nun 43. maddesi, taahhütlerin sözleşme ve ihale dokümanlarına uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla %6 oranında kesin teminat alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınarak belirlenmelidir.

Örnek olarak, İvrindi Belediyesi Yarı Olimpik Yüzme Havuzu Yapım İşi’nde, 408.000 TL tutarında bir kesin teminat mektubu alınmış ve sözleşme 03.12.2021 tarihinde imzalanmıştır. İşin bitim tarihi başlangıçta 05.08.2022 olarak belirlenmişken, daha sonra uzatmalarla bu tarih 18.07.2024’e kadar çıkmıştır. Ancak, teminat mektubunun süresi 18.08.2022’de dolmuş ve bu tarihten sonra geçici kabulü yapılmamış olan işe kesin teminat alınmadan devam edilmiştir.

Bu durum, idarenin, işin sözleşme ve ihale dokümanlarına uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak için teminat mektubunun süresini uzatma yükümlülüğünü yerine getirmediğini göstermektedir. Dolayısıyla, işin bitiş tarihi göz önünde bulundurularak kesin teminat alınması gerekmektedir.

BULGU: Yapım İşinde Kesin Teminat Mektubunun Süresinin Dolmasına Rağmen Kesin Teminat Alınmadan İşe Devam Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Geçici kabulü yapılmayıp devam eden yapım işinde, kesin teminat mektubunun süresinin dolarak hükümsüz kalmasına rağmen kesin teminat alınmadan işe devam edildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;

43’üncü maddesinde; taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı,

35’inci maddesinde; kesin teminat mektuplarının süresinin ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği,

belirtilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13”üncü maddesinde; taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısının, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanının yükleniciye iade edileceği,

hüküm altına alınmıştır.

Yapım işleri Genel Şartnamesi’nin “Kesin teminatın iadesine ait şartlar” başlıklı 45’inci maddesinde; taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının; kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının, yükleniciye iade edilebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemede; “İvrindi Belediyesi Yarı Olimpik Yüzme Havuzu Yapım İşi”nde 408.000 TL tutarlı kesin teminat mektubu alınarak 03.12.2021 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmeye göre iş bitim tarihi 05.08.2022 olup, teminat mektubunun süresi 18.08.2022’dir. Ancak daha sonra verilen süre uzatımları ile en son iş bitim tarihi 18.07.2024 olmuş ve bu tarihten sonra cezalı çalışma süresine girilmiştir. Teminat mektubunun süresi 18.08.2022 tarihinde bitip hükümsüz kalmasına rağmen, 2024 yılı sonu itibarıyla geçici kabulü yapılmamış olan söz konusu işe kesin teminat alınmadan devam edilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; İdare kesin kabul tarihini de kapsayacak şekilde işin sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesine kadar teminat mektubunun süresinin uzatılmasını sağlamakla zorunlu olduğu halde bu yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Söz konusu işte, işin bitiş tarihi dikkate alınarak kesin teminatın alınması sağlanmalıdır.