ÖZET: Yüklenicinin, Güzelyurt Şehir Ormanı’ndaki işletme hakkının kiraya verilmesi sürecinde, sözleşmede belirtilen yükümlülükleri zamanında yerine getirmediği tespit edilmiştir. Sözleşmeye göre, yüklenicinin yer tesliminden itibaren altı ay içinde belirlenen üniteleri tamamlayarak belediyeye teslim etmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, bu süre zarfında gerekli imalatların tamamlanmadığı ortaya çıkmıştır. Sözleşmenin ilgili maddeleri, yüklenicinin sözleşmeye uymaması durumunda fesih sürecini ve cezai işlemleri açıkça düzenlemektedir.

İşin sözleşmesi 6 Mayıs 2022 tarihinde imzalanmış ve yer teslimi 24 Mayıs 2022’de gerçekleştirilmiştir. Proje değişikliği nedeniyle ek süre verilmiş ve yükleniciye 11 Ekim 2023 tarihine kadar imalatları tamamlama yükümlülüğü bildirilmiştir. Ancak, 23 Ekim 2024 tarihinde yapılan denetimlerde, yüklenicinin hala gerekli üniteleri tamamlamadığı gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, işin tamamlandığını ve geçici kabul sürecinin devam ettiğini belirtse de, yüklenicinin sözleşmeye uygun hareket etmediği için gerekli uyarıların yapılması ve sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Yapım İşinde Sözleşmede Belirlenen Yükümlülüklerin Yüklenici Tarafından Yerine Getirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Güzelyurt Şehir Ormanı Şehit Kıdemli Başçavuş Ömer Halis Demir Mesire Alanı işletme hakkının kiraya verilmesi işinde yüklenicinin Belediyeye yer tesliminden itibaren 6 ay içerisinde teslim etmesi gereken üniteleri süresinde tamamlamadığı görülmüştür.

İşin sözleşmesinin “Sözleşmenin ekleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “İhale dokümanı, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, idareyi ve işletmeciyi bağlar…”

“İşletmecinin sözleşmenin bozulmasına neden olması ve sözleşmenin feshi” başlıklı 14’üncü maddesi;

“işletmecinin fesih talebinde bulunması, kira dönemi sona ermeden faaliyetini durdurması, kiralananı amacı dışında kullanması, taahhüdünü sözleşme ve ekleri hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi (işyerini teslim almaya veya teslim etmeye yanaşmaması, sözleşmenin izinsiz devri gibi sözleşmeye aykırı davranışlar). hallerinde ve idarenin sebebi açıkça yazılmak suretiyle en az 10 gün süreli noter ihtarnamesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, tekrar hüküm almaya ve protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilerek, kesin teminatı gelir kaydedilir ve cari yıl kira bedeli tazminat olarak tahsil olunur.” şeklindedir.

Sözleşme eki teknik şartnamenin “Proje süresi ve iş-zaman programı” başlıklı 14’üncü maddesinde ise;

“İhale konusu iş kapsamında olup da teknik şartnamede ayrıntıları belirtilen imalatların yapım, bakım, onarım ve işletme giderlerinin tamamı Yükleniciye ait olup, İdareye karşı herhangi bir iddia ileri süremeyeceği gibi alacak talebinde de bulunamayacaktır. Yüklenici; ilgili kurum ve yetkili İdarelerden izin- olur / muvafakat almak şartıyla vaziyet planında ve projelerde değişiklik yapabilir. Yüklenici öncelikle İdarenin onaylı proje alanı içinde, ekli vaziyet planında koordinatları belirtilen alan içinde bulunan 1 adet kır lokantası, 1 adet büfe, 2 adet yöresel ürünler satış ünitesi, 2 adet mini futbol sahası, 1 adet tenis sahası, 2 adet spor tesisi destek binası, 5 adet kültür evi, 3 adet depo, 1 adet idari bina, 12 adet kameriye başta olmak üzere piknik – mesire alanına ait imalatlarını en geç 6 (Altı) ay içinde yaparak idareye teslim edecektir. Öncelikli olarak imalatları yapılacak bu alandaki ünitelerin işletilmesi, bakım onarımı vb. hususlar sözleşme süresince Aksu Belediyesine bırakılacaktır.

Yüklenici bu alan üzerinde yapılacak olan işletmelerden veya Belediyeden imalat ve işletme hususlarında herhangi bir bedel talep etmeyecektir. Bu alan üzerine yapılmış olan işletmelerin teslim alınmasından sonra bütün işletme giderleri ve masrafları Belediye tarafından karşılanacaktır. Yüklenici; İdareye. Kroki üzerinde gösterilen ve öncelikli olarak imalatları yapılacak 57060 metre karelik alanın içinde belirtilen imalatları bitirerek, en geç 6 (Altı) ay içinde teslim edecektir. Bu alan dışında kalan imalatların yapılması konusunda, yüklenici kendi iş programına göre sözleşmenin toplam süresi içerisinde hareket edecektir. Mücbir sebepler veya idareden, diğer kamu kuramlarından, hukuksal sebeplerden dolayı işi süresi içinde bitirip teslim edememesi halinde, İdare Yüklenicinin talebi doğrultusunda bu nedenlerden kaynaklanan kaybedilen süre kadar ek süre verebilir. İdare; iş yapılmaz ise bu süre bitiminde hiçbir koşul göstermeksizin hiç bir bedel ödemeden Sözleşmeyi tek taraflı fesih edebilir.” denilmiştir.

Buna göre yüklenici tarafından krokide gösterilen ve öncelikli olarak yapılacak imalatların yer teslim tarihinden itibaren 6 ay içinde teslim edilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, işletme hakkının kiraya verilmesi işi sözleşmesi 06.05.2022 tarihinde imzalanmış ve 24.05.2022 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanmıştır. İşte yapılan proje değişikliği nedeniyle süre uzatımı verilmiş ve İdarenin 11.04.2023 tarihli yazısı ile 6 aylık sürenin başladığı yükleniciye bildirilmiştir. Verilen süre ile birlikte öncelikli olarak yapılacak imalatların 11.10.2023 tarihine kadar tamamlanmış olması gerekmektedir. Ancak 23.10.2024 tarihinde mahallinde yapılan fiili-fiziki tespitte belediyeye teslim edilecek ünitelerin henüz tamamlanmadığı görülmüştür. Kamu İdaresince, 06.01.2025 tarihinde işin tamamlandığı, geçici kabul komisyonunun bahse konu alanda incelemelerinin devam ettiği, ayrıca Belediye ile Firma arasında imzalanan sözleşme hükümlerine göre yer teslimi ve işin gecikmesinden kaynaklanan cezai işlem uygulandığı ve ilgili firmaya bildirildiği ifade edilmiş olsa da geçici kabul işlemlerine ilişkin süreçlerin devam ettiği anlaşıldığından, bulgunun Raporda aynen yer alması gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, Belediyeye öncelikli olarak teslim edilecek ünitelerin bitirilmesi için yükleniciye gerekli uyarıların yapılması, aksi taktirde sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği düşünülmektedir.