|
ÖZET: Yapım işlerine ilişkin inşaat sigortası poliçelerinde, muafiyet oranlarının mevzuatta belirlenen sınırların üzerinde olduğu tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yüklenicilerin işyerlerindeki tüm varlıkları çeşitli risklere karşı sigorta ettirmelerini zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, belirli risk kalemlerinde muafiyet oranlarının, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen %2 ve %20 gibi azami oranların üzerinde belirlendiği görülmüştür.
Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmasa da, Kamu İdaresi’nin karşılaşabileceği riskleri artırma potansiyeline sahiptir. İdare, tespit edilen muafiyet oranlarının mevcut süreçte büyük bir zarara yol açmadığını belirtmiş, sigorta teminatlarının bu oranlara rağmen yeterli olduğunu ifade etmiştir. Gelecek süreçte ise, sigorta poliçelerinin muafiyet oranlarının mevzuata tam uyumlu olarak belirlenmesi ve mevcut poliçe detaylarının titizlikle incelenmesi taahhüt edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin inşaat sigortası poliçelerinde muafiyet oranlarının mevzuata uygun hale getirilmesi, hem yüklenicinin sorumluluğunu netleştirecek hem de olası riskleri minimize edecektir. |
BULGU: Yapım İşine İlişkin İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Poliçesinde Muafiyet Oranlarının Mevzuatta Öngörülen Sınırlardan Yüksek Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresince ihale edilen yapım işinde yüklenici tarafından yaptırılan inşaat sigortası (bütün riskler) kapsamında yer alan bazı risk kalemlerinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen sınırlardan daha yüksek oranda muafiyet belirlendiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve İşyerinin Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde; yapım işlerinde yüklenicinin, ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak işyerlerindeki her türlü aracı, malzemeyi, ihzaratı, iş ve hizmet makinelerini, taşıtları ve tesisleri oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta ettirmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında; kıymetlerin sigortalanmasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olacağı, bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, bu oranlara kadar gerçekleşecek hasarların karşılanmasının ise yüklenicinin sorumluluğunda olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine göre İdarece yaptırılan yapım işlerinde İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) poliçelerinde; muafiyet açısından tüm riskler için uygulanabilecek azami oranın %2 olması; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek azami koasürans oranlarının toplam hasar bedelinin %80’i sigortacıya ait %20’si sigortalıya ait şekilde olması, bunun dışında kalan riskler için örneğin diğer doğal afetler, yangın, hırsızlık için koasürans uygulanmaması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından ihale edilen yapım işine ait sigorta poliçesinde mevzuatta yer alan sınırlardan daha fazla oranlarda ve mevzuatın öngörmediği riskler için muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.
Sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının açıklanan mevzuatta yer alan sınırlardan daha fazla oranlarda olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, İdarenin karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, tespit edilen hususta büyük bir zararın meydana gelmediği ve sigorta kapsamında yer alan risklerin bu muafiyet oranlarına rağmen sigorta teminatlarıyla karşılanabildiği, dolayısıyla söz konusu poliçedeki hatalı belirlenmiş muafiyet oranlarının mevcut süreçte zarara yol açmadığı, bundan sonraki süreç içerisinde sigorta poliçeleri için muafiyet oranlarının belirlenmesinde mevzuata tam uyum sağlanacağı, mevcut sigorta poliçe ve sözleşme detaylarının titizlikle inceleneceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtildiği üzere yapım işlerine ilişkin inşaat sigortası (bütün riskler) poliçelerinde; muafiyet açısından tüm riskler için uygulanabilecek azami oranın %2 olması; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranlarının toplam hasar bedelinin %80’i sigortacıya, %20’si sigortalıya ait olacak şekilde belirlenmesi, mevzuatta öngörülmeyen riskler için koasürans uygulanmaması gerekmektedir.