Yapım işine ilişkin projede yer alan yeşil alanlar sert zemine dönüştürüldüğü halde yeşil alandaki çim ve bitki dikimi ile ilgili bedellerin hesaplanarak hakedişten düşülmemesi (Sayıştay)

Proje değişikliği yapılarak yeşil alanlar sert zemine dönüştürüldüğü halde yeşil alandaki çim ve bitki dikimi ile ilgili bedellerin hesaplanarak hakedişten düşülmediği ve bu suretle kamu zararına neden olunduğunun iddiasına ilişkin olarak;

Yapım işleri Genel Şartnamesi’nin 12’nci maddesinin 4’üncü fıkrasında; “İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. “Uygulama projelerinde değişiklik yapılması, 22 nci maddede yer alan esaslar göz önünde bulundurularak hesaplanacak bedel karşılığında, yükleniciden de istenebilir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır.”

Şartname’nin 22’nci maddesinde ise; “12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

…”

hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan hükümler uyarınca, şartname ve sözleşmede yer alan hükümlere göre, projelerde değişiklik olduğunda yapılması gereken yeni iş kalemlerinde olduğu gibi, sözleşmede birim fiyatları bulunmayan ve yapımından vazgeçilen işlerin bedellerinin de, maddede belirtilen usullerle tespit edilip hesaplanarak yüklenicinin hakedişinden düşülmesi gerekmektedir.

Sorgu konusu edilen olayda projenin ilk halinde yeşil alan olarak düzenlenen bazı yerler sert zemine çevrilmiş olup, ilk projede yer alan bitki-çalı-ağaç gibi unsurlar proje dışında kalmıştır. Bu kapsamda, yapılan proje revizyonu ile, sert zeminin yapımı için “4 cm kalınlığında açık renkli traverten levha ile döşeme kaplaması yapılması (4*60*60cm) (honlu veya cilalı) açık renkli traverten levha ile döşeme kaplaması traverten kaplama işleri” birim fiyatı oluşturularak toplam 1426 m2’lik imalatın ve ek diğer imalatların bedeli hesaplanmış, ancak ihaleye esas peyzaj projesi ve teknik şartnamesine göre, yeşil alan teşkili için yapılması gereken bitki, işçilik, nakliye gibi iş kalemlerinin birim fiyatı bulunarak azalan imalat olarak hakkedişlere yansıtılmamıştır.

Öte yandan; sorumluların savunmalarından; proje değişikliğinin yapıldığı tarihte yüklenicinin bitki tohumlarını ve nebati toprak gübre karışımı toprağı satın almış ve şantiyeye getirmiş olduğu ve bu nedenle idare ile yüklenici arasında imzalanan ve savunma ekinde sunulan … tarihli tutanakla bitkilerin camii çevresine dikilmesi için belediyenin kontrol mühendislerince teslim alınarak dikim zamanına kadar park ve bahçeler serasında korumaya alındığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede; idarece teslim alınan bitki ve diğer malzemelerin bedeli ödenmiş olup bitki ve malzeme bedelleri açısından 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında herhangi bir kamu zararının oluşmadığı, ancak yapımından vazgeçilen yeşil alan için gereken işçilik, nakliye gibi iş kalemlerinin birim fiyatı bulunarak azalan imalat olarak hakedişlerden minha edilmemesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu görülmüştür. Ancak, bahse konu kamu zararı tutarı olan …-TL’nin; …-TL’sini … Başkanlığına ait … tarih … seri nolu; …-TL’sini ise … tarih ve … seri nolu tahsilat makbuzları ile tahsil edilmiştir.

Bu itibarla, sorgu konusu edilen …-TL’nin;

…-TL’si hakkında ilişilecek husus bulunmadığına,

Kamu zararı olan …-TL’si ise tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.